kritiken hemeroteka

7.271 kritika

Azken kritikak

« | »

Koadro isila / Xabier Etxaniz Rojo / Erein, 2003

Gogoetatzeko. Gozatzeko. Heldutasunera iristeko… Mikel Asurmendi / Irunero, 2004-05

“Koadro isila” 1990. hamarkadako belaunaldi baten irudia da. Santi izena du bere protagonistak. Protagonistak galderak egiten ditu, galdera ugari. Erantzunak berriz, eskas ditu. Gaztetan borrokan ibilia, galdera asko eta herri honen askatasuna lortzeko grina sobera. Une batez, bere bikote lagunak edo emazteak galdera bat pausatu dio. Ez da beste mundu batekoa: “Aita izan nahi ahal duzu?”. Santik ez du erantzunik. Bikote harremanetan ere, erantzunak urri.

Izanik ere, bizitzan inor izanen bagara galderak beharrezkoak ditugu. Alta bada, urterik urte, galderek entzunik izan ezean, ez gara —nolabaiteko— heldutasunera iritsiko. Heldutasunik gabe, gure helburuak hurbilagoak izan beharrean are urrutiago antzematen ditugu. Antzeman ahal ditugun kasuan, ez baita ziur ere.

Eleberria herri honetan bizi dugun gatazkaren harian —edota arian— garatua dago. Gizarte mugimenduak pertsonen arteko eta euren harremanen bilakabideen ondorio dira. Isiltasuna nagusitzen denean, galderak agortu ez ezik, erantzunik eza gailentzen da.

Litekeena da, datozen belaunaldiek galderak beste modu batez planteatzea, eta hartara erantzun berriak aurkitzea. Ez dakit helburu hori ote duen Xabier Etxanizek. Berak, belaunaldi baten kronika narratu digu, eta haren pertsonaien bilakabidearen erretratua edo koadroa osatu ere. Pertsona eta gizarte horren hainbat alderdi marraztu ditu. Paisaia bat margotu du nolabait. Pertsonaia nagusia isilik dago, erran bezala. Hitza falta du. Sobera higatua dagoeneko.

Belaunaldi berrientzako aproposa da gaia eta tratamendua, belaunaldi hura ezagutu ez zutenentzako, alegia. Baita ezagutu genuenentzako ere bai. Ez da saio bat jakina. Baina, balio digu. Gogoetatzeko. Gozatzeko. Galderak egiteko. Erantzunak kausitzeko. Heldutasunera iristeko…

Azken kritikak

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Igor Estankona

Hezurren erretura
Miren Agur Meabe

Peru Iparragirre

Irautera
Castillo Suarez

Javier Rojo

Ia hemen
Juanjo Olasagarre

Mikel Asurmendi

Julien Vinsonen hegaldia
Patxi Zubizarreta

Aiora Sampedro

Kamisoi zuri zetazkoa
Alaine Agirre

Joannes Jauregi

Gauaz parke batean
Jon Mirande

Aritz Galarraga

Ur biren artean
Patxi Iturregi

Estibalitz Ezkerra

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Alex Uriarte

Han ez banengo bezala
Slavenka Drakulic

Ibon Egaña

Ez da erditzea
Ione Gorostarzu

Javier Rojo

Lerro etena (2004-2018)
Angel Erro

Peru Iparragirre

Denok gara Google
Xabier Etxaniz Rojo

Javier Rojo

Fakirraren ahotsa
Harkaitz Cano

Raf Atxuri

Artxiboa

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Hedabideak