susa | literatur emailuak | literaturaren zubitegia | euskarari ekarriak | armiarma | klasikoak | aldizkarien gordailua | basquepoetry | ipuina.eus | ganbila.eus

« Bidaia paraleloak | Giza kondizioa »

Buda zoriontsuen etxea / Joao Ubaldo Ribeiro (Karlos Zabala) / Txalaparta, 2004

Buda zoriontsuen etxea Ana Unanue / Aizu!, 2005-01

Istorioa: sexu-esperientzia ugari eta askotarikoak izan dituen 68 urteko emakume baten ahozko testigantza da Ribeiroren nobela. Emakumeak denetarik probatu du eta irakurleekin partekatu nahi du bizitzan zehar ikasitakoa, horiek ere inolako mugarik gabe goza dezaten.

Emaitza: narrazio bikaina, ironikoa eta probokatzailea aldi berean. Genero erotikoak —edo pornografikoak, nahiago izanez gero— irakurlea aspertzea du arrisku handiena. Zineman gertatzen den moduan, literaturan ere bizigarri izan daiteke sexu eszena bat, baina bata bestearen atzetik lotzea eta irakurlea ez gogaitzea zaila da benetan. Narratzaile aparta izan behar da horretarako, eta Ribeiro bada. Ongi eusten dio testigantzaren ustezko ahozkotasunari —sarreran dioenez, berak emakumearen grabazioak transkribatu besterik ez du egin—, eta gogoeta zorrotz eta umoretsuz harilkatzen ditu protagonistaren sexu balentriak. Norbaitek pentsa dezake mundu guztiarekin larrutan egiten duen emakume hori ez dela sinesgarria, are gutxiago emakumeentzat dena debekatuta zegoen garai batean, baina ezin uka koherentea denik. Gazte denborako debeku giroa ez du gogoratzen gozatzeko oztopo gisa, are gehiago gozatzeko akuilu gisa baizik, eta hil arte eutsiko dio bere filosofiari (“bizitza larrua jotzea da”), harrotasunez eta inolako damurik gabe.