kritiken hemeroteka

7.224 kritika

Azken kritikak

« | »

Zaldi mamarroa / Ekaitz Goienetxea / Elkar, 2018

Galdutako belaunaldia Javier Rojo / El Correo, 2018-03-30

Ekaitz Goienetxea esperientziarik gabeko idazlea ez bada ere, “Zaldi mamarroa” argitara eman duen lehenengo nobela du. Eta lan honen emaitza ikusita, jarraitu beharreko idazle moduan aurkezten zaigu Goienetxea. Nobela honetan azaltzen den argumentuan drogak galdutako belaunaldiaren kronika plazaratzen da. Izan ere, 70eko hamarkadaren amaieran eta 80ko hamarkadaren lehenengo urteetan heroinara engantxatuta geratutakoen ibilbidea eraikitzen da idazlan honetan. Horretarako, bi espazio ageri dira: Herria (arrantzale herri bat, nobelan izenik ematen ez zaiona, baina erraz xamar identifika daitekeena) eta Uria kontrajartzen dira. Herrian bizi diren gazteak nora ezean dabiltza eta drogan, heroinan, aurkitzen dute ihesbidea. Topiko eman dezake honek, eta idazleak topiko horren atzean dagoena azaltzen du, gertakariek pertsonaia zehatz batzuengan izan zuten garrantzian zentratuta. Nobelan elkar erlazionatuta dauden pertsonaien bidez sortutako mosaikoa aurkeztuta, Herri horretan belaunaldi oso bat nola galdu zen azaltzen zaigu. Eta gaiak alderdi asko dituenez, ikuspuntuak ere anitzak dira.

Hor ageri dira belaunaldi horretatik bizirik gelditzen diren apurrak, urteak pasatu ondoren bizitza normala, ahal duten neurrian, eraman nahirik, droga aspaldiko kontua bada ere, haren ondorioak (hiesa) betiko baitira. Hor ageri dira bidean hildakoak eta hauen oroitzapena, izan zitekeenaren oihartzun moduan. Eta batez ere hor gelditzen da gurasoen (batez ere amen) sufrimendua, seme-alabak inora gabeko bidaia horretatik askatu nahirik ahaleginean, zer egin behar zen oso argi ez zekitelarik, baina edonola ere, zerbait egin behar zela konbentzituta. Liburuaren atal bakoitzean mosaiko hori osatzen duten teseletako bat ageri zaigu, bere argi-ilunekin eta kontraesanekin. Istorioa denboraren perspektibarekin kontatuta dago, “gaurtik” alegia, eta honek minaren ertzak bigundu eta nostalgia puntu bat ere ematen dio narrazioari, hori bai, sentimentalkeriarik eta harrabotsik gabe.

Etengabeko festa zirudien garai horrek heriotza zuen amaieran, protagonistak bere momentuan ohartu ez arren, eta tragedia hori kontatzen digu Goienetxeak.

Azken kritikak

Winston
Martin Etxeberria

Aiora Sampedro

Laranja mekanikoa
Anthony Burgess

Joannes Jauregi

Etsaiak, lagunak, ezkongaiak, maitaleak, senar-emazteak
Alice Munro

Amaia Alvarez Uria

Aingurak eta arrangurak
Josu Jimenez Maia

Alex Uriarte

Larrutik ordaindua
Joseba Lozano

Iratxe Esparza

Amek ez dute
Katixa Agirre

Hasier Rekondo

Rosa itzuli da
Pako Aristi

Javier Rojo

Ostadarrak lurra ukitzen duen lekua
Edorta Jimenez

Peru Iparragirre

Winston
Martin Etxeberria

Javier Rojo

Berriro itzuliko balitz
Xabier Etxeberria

Joannes Jauregi

Aldi baterako
Manu Lopez Gaseni

Igor Estankona

Disoluzio agiriak
Jose Luis Otamendi

Igor Estankona

Duvoisin kapitainaren malura
Kepa Altonaga

Javier Rojo

Aingurak eta arrangurak
Josu Jimenez Maia

Aitor Francos

Artxiboa

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Ekaina 2018

Maiatza 2018

Apirila 2018

Hedabideak