kritiken hemeroteka

7.591 kritika

Azken kritikak

« | »

Bitakora kaiera / Ibon Sarasola / Erein, 2016

Bitakora kaiera German Esparza / http://katakrak.net, 2017-01-31

Ezagutuko duzu Ibon Sarasola (Donostia 1946). Euskadi Irratian entzuten duzu goizetan, agian. Zehazki hiztegi entzutetsuaren egilea izan zen 2005ean. Baina literaturari buruzkoak ere idatzi ditu aspalditik. Baina bere lan zentralena izan da Orotariko Euskal Hiztegia zuzentzea.

Egin daiteke liburu honen bestelako iruzkin bat. Baina nik, liburu saltzaile gisa, bi erantzun bilatu ditut liburu honetan. Lehena da: norentzako da interesgarria Bitakora kaiera? Hiru publiko potentzial ditu. Lehena da ni bezalako jendea: euskara ikasten ari dena. Umetan euskararekin harremanik izan duena. Ez dakiena euskara batua nola sortu zen. Zeintzuk diren euskara batua sortzeko pasadizoak, historia eta istorioak, une kritikoak, kasualitate positiboak. Bigarren irakurle potentziala da berrogei urtetik beherako euskalduna (berdin euskaldun zaharra izan ala eskolan euskaldundu dena). Eta hirugarrena berrogei urtetik gorakoa: alegia, euskara batuaren prozesua ezagutu zuena. Zeren ezagutu arren liburu honek klabe estrategiko berriak emango dizkio.

Bigarren galdera da: zer eskainiko dio liburu honek irakurleari? Adibide batekin erantzungo dizuet. Ibon Sarasola dibulgatzaile handi bat da. Bill Bryson izan daitekeen bezalakoa. Brysonekin berdin zaizu hitz egiten dizun munduaren eta bizitzaren sorreraz, Shakespearez ala Australiaz. Bada Sarasola antzekoa da. Esplikatuko dizu zergatik esaten dugun krokodilo eta ez kokodrilo, zergatik iritzi eta ez eritzi, batzuk eta ez batzu. Zergatik agertu diren sukaldatu (48.or.) edota oparitu bezalako aditzak. Ze ibilbide dialektal egin duten emendakin bezalako hitzek: Iparraldean gehigarri edo eranskin esan nahi zuen, baina zuzenketa (gaztelaniazko enmienda) gisa zabaldu dira azkenean (52.or.).

Bada hau da liburuan topatuko duzuna. Hau eta, noski, batuaren eta euskalkien inguruko iritzi probokatiboak (73.or), euskarazko ekoizpenean oinarritutako argudiaketekin. Ezinbestekoa egungo euskararen inguruko eztabaiden mapa bat izateko.

Azken kritikak

Izuaren osteko gogoeta
Susan Buck-Morss

Ibai Atutxa Ordeñana

Haize-lekuak
Amaia Telleria

Javier Rojo

Bideko hitza. Euskal poema modernoen antologia (1951-2019)
Askoren artean

Igor Estankona

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Hasier Rekondo

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Javier Rojo

Hizlandia
Iñigo Aranbarri

Aritz Galarraga

Mami Lebrun
Kepa Errasti

Javier Rojo

Poesia guztia
Safo

Igor Estankona

Gilles de Rais
Anjel Lertxundi

Javier Rojo

Bazterreko ahotsak
Miren Tirapu Goikoetxea

Amaia Alvarez Uria

Poesia guztia
Safo

Javier Rojo

Bakezale gerlari horiek
Bixente Serrano Izko

Txema Arinas

Moskito
Igor Estankona

Aitor Francos

Nobela errealista bat
Joxean Agirre

Marta Goikoetxea

Artxiboa

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Apirila 2020

Martxoa 2020

Otsaila 2020

Urtarrila 2020

Abendua 2019

Azaroa 2019

Urria 2019

Iraila 2019

Hedabideak