kritiken hemeroteka

7.752 kritika

Azken kritikak

« | »

Bidaiak scriptoriumean zehar / Paul Auster (Oskar Arana) / Alberdania, 2007

Bidaiak scriptoriumean zehar Mikel Garmendia / Eizie.org, 2007-03-05

Blank jauna, “hirurogei eta ehun urte arteko” pertsona, gela batean esnatu da eta ez daki ez non dagoen ez zer egiten duen gela horretan. Ez du ezer gogoratzen eta inguruan dituen objektuek etiketak dauzkate jarrita: “aulkia”, “mahaia”, “pareta”… Mahai gainean, berriz, esku-izkribu bat eta argazki-sorta bat, iraganera bidaiatzen, iragana berreraikitzen eta ahanztura gainditzen lagunduko diotenak. Halako batean, zenbait pertsona hasiko zaizkio banan-banan gelan sartzen. Ez ditu ezagutzen, baina badirudi Blank jaunaren bizitzako parte izanak direla. Horien artean Austerren aurreko eleberrietako zenbait pertsonaia azalduko zaizkigu, hala nola diren David Zimmer edo Anna Blume. Annak egundoko eragina izango du, gainera,

Blank jaunaren, Austerren beraren alter egoaren iragana berreraikitze horretan. Izan ere, esango nuke azkenean Anna dela Blank jaunari gelditzen zaion eta inporta zaion helduleku bakarra, zentzua duen bakarra, maite duen pertsona bakarra.

Begien bistakoa da, bestalde, Austerrek zinemarako duen joera. Hala, narratzaileak berak esango digu kamera baten bitartez jarraituko dugula nola berreraikiko duen Blank jaunak, sartuta dagoen gelatik bertatik, bere iragana. Austerren betiko gaiak ikusiko ditugu kamera horren bitartez: bakardadea, oroimena eta ahanztura, halabeharra, zentzugabekeria… Batzuk diote ez dela eleberri on horietakoa, dezepzionatu egin omen ditu benetako Austerzaleak. Ez nator inola ere bat. Eleberri borobila da, zentzu osoa daukana, hori bai,

Austerren estilo eta gisan emana. Esango nuke Auster eta Blank jaunaren arteko harremana Miguel Unamunokoaren eta bere Laino eleberriko Augusto Pérez-en artekoaren antzekoa dela. Bestetik, ez dakit Austerren azken eleberria izango dugun, baina guztiz ongi izan liteke, halako kontu-garbiketa bat baita azken finean: iraganetik, iragan gordinetik gelditzen zaion bakarra Anna da, zauriz beteriko anaimalia bat zaintzen dakien bakarra, samur eta ulerbera zaion bakarra.

Esana dugu, kamera baten bitartez jarraituko dugula istorioa eta horrek baditu bere ondorioak idazkeran eta, zehazkiago esanda, aditzaren aspektuan. Denbora errealean ariko gara ikusten, kameraren bitartez, Blank jaunaren eguneroko bizitza eta horrek, jakina, presente narratiboa eskatzen digu, aditzaren aspektu burutugabea, alegia (“sartzen da”, “ematen dio”). Ongi ohartu da horretaz Oskar Arana itzultzailea eta bikain jaso du estilo zinematografiko hori. Eta itzulpenaz ari garela, aipatutako meritu horretaz gain, bikain asmatu du oraingoan ere (Brooklyngo erokeriak eleberrian bezala) Austerren estiloa eta tonua euskaraz ematen. Lan txukuna benetan.

Azken kritikak

Babel aurretik
Joseba Gabilondo

Ibai Atutxa Ordeñana

Ibaiertzeko ipuina
Oihane Amantegi Uriarte

Aitor Francos

Herriak ez du barkatuko
Irati Goikoetxea

Mikel Asurmendi

Isiltasunaz hunatago
Jose Angel Irigaray

Irati Majuelo

Abaro
Itxaro Borda

Hasier Rekondo

Sotoan gordeak
Miren Gorrotxategi

Jon Martin-Etxebeste

Herriak ez du barkatuko
Irati Goikoetxea

Aiora Sampedro

Nola gorde errautsak kolkoan
Miren Agur Meabe

Nagore Fernandez

Itzultzeko etorri naiz
Felipe Juaristi

Igor Estankona

Tantaka
Peru Magdalena

Jon Martin-Etxebeste

Arroz urez
Mikel Antza -

Mikel Asurmendi

Erle langileen amodioak
Aleksandra Kollontai

Irati Majuelo

Jende normala
Sally Rooney

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Esaten dugun argia
Karlos Linazasoro

Igor Estankona

Artxiboa

Apirila 2021

Martxoa 2021

Otsaila 2021

Urtarrila 2021

Abendua 2020

Azaroa 2020

Urria 2020

Iraila 2020

Abuztua 2020

Uztaila 2020

Ekaina 2020

Maiatza 2020

Hedabideak