« Hamaika kolore | Lagun baten omenaldia »

Parisko Andre Maria / Victor Hugo (Iñaki Azkune) / Erein, 1997

Paris, XV. mendea Javier Rojo / El Correo, 1997-05-22

Victor Hugok nobela hau idatzi zuenean (1831) hogeita bederatzi urte zituen, gaur egungo ikuspegitik ia-ia ume moko hasi berria, orriak belzteko lanbide horretan. Erromantizismoaren garaiko eleberri gazte baten aurrean gaude, hortaz, nahiz eta batzuen ustez bi elementu horiek (erromantizismoa eta nobela) elkarren aurkakoak izan. Bestaldetik, nobela honen gaia historikoa da, Erdi Aroaren bukaeran kokatutako ekintzak kontatzen baititu. Gauzak horrela, osagai guztiak ditu XIX. mendeko nobelatzar eredugarria izateko. Irakurleak hasieran nabarituko du testu hau irakurtzea, bere esaldi luzeekin eta dena deskribatu behar horrekin, kostatuko zaiola. Gainera, euskal irakurleok ez gaude ohituta honelako estiloan idatzitako testuak irakurtzen. Baina, irakurleak pazientzia piska bat badu, deskripzio ia arkeologiko horiek jasatea lortzen badu, Esmeralda eta Quasimodoren benetako amodiozko istorio tragikoa dastatu ahal izango du eta Estatu Batuetatik etorri diren marrazki bizidunen bertsio goxoarekin konparatu. Eta ezin ahantzi daiteke itzultzailearen lana. Txalogarria iruditu zait Iñaki Azkunek egin duen ahalegina, testu hau itzultzea benetan zaila baita. Izan ere, kontutan hartu behar dugu praktikan eredurik gabe burutu duela lan hau.