kritiken hemeroteka

7.304 kritika

Azken kritikak

« | »

Zalditeria Gorria / Isaak Babel (Olga Mtz. de Marigorta / Roberto Serrano) / Alberdania-Elkar, 2006

Gerra Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2007-03-16

Isaak Babel, Odesako judua, 1920an Semyon Budionni kosakoaren erregimentuan sartu zen, poloniarren aurkako gerran. 1925ean, esperientzia horren fruitu, Zalditeria Gorria argitaratu zuen, gure mendebaldean argitaratu den ipuin-libururik onenetakoa. Judu bat kosakoen artean, kontraesan handia, garai hartan, eta kontraesan horixe da, hair zuzen, ipuinen oinarri eta akuilu. 1928an, Budionnik berak Babel salatu zuen. Burges txikiaren ikuspegia islatzea izan zen salaketaren oinarria, judu izatearenaz gainera. Libre atera zen, Gorkyk Babelen aldeko lana hartu zuelako, baina urte horretatik aurrera, diotenez, irtenbiderik gabeko bidean sartu zen. Isilik iraun zuen denboraldi batez, isiltasunera kondenaturik, beste idazleengandik aparte. 1935ean antzerki lan bat idatzi zuen, baina antzokietatik kendu zuten. Zinegidoia idatzi zuen, Eisensteinekin batera, baina zentsurak ez zuen onartu. Isiltasuna haren elikagai bihurtu zen. Ipuin bat idazten bazuen, baze kien inork ez ziola argitaratuko. 1939an atxilotu egin zuten.

Frantsesen aldeko espioitza lanak burutzea izan zen akusazioa. Babel Malrauxen adiskide baitzen, baina idazle frantsesak ez zuen ezer egiteko aukerarik izan. Jakin izan denez, Sobiet Batasuneko artxibategiak publikoari ireki zaizkionean, 15 eskuizkribu eta 18 koaderno, oharrez josiak, bahitu zizkioten. Denak galdu dira, tartean eleberri bat eta narrazio-liburu bat.

Lubiankan itxi zuten eta han, zigor eta torturapean, troskisten laguna zela aitortu zuen, garaiko aitorpen ohikoa bestalde, eta “aberri”aren aurkako lanak egin zituela, gogoz eta nahita, hori ere ohiko aitorpena. Zalditeria Gorria ez zela garaiko Sobiet Batasunean bizi zenaren giroaren isla, baizik eta idazlearen beraren fantasia aitortzera ere iritsi zen, gogoz kontra, jakina.

1940an egin zen Babelen aurkako epaiketa, Laurenti Beriaren bulegoan. Hogei minutuz luzatu zen soilik. Dena dago aktetan jasota. Gero, tiroz hil zuten Lubiankako patioan bertan.

Azken kritikak

Irautera
Castillo Suarez

Igor Estankona

Jekyll doktorearen eta Hyde jaunaren kasu bitxia
Robert Louis Stevenson

Joannes Jauregi

Enarak itzuli dira
Gari Berasaluze

Aiora Sampedro

Itsas bizimina
Pello Otxoteko

Alex Uriarte

Lerro etena (2004-2018)
Angel Erro

Iratxe Esparza

Kabitu ezina
Aintzane Usandizaga

Ibon Egaña

Analfabetoa
Iñigo Astiz

Javier Rojo

Fake news, ez dira atzo goizekoak
Fito Rodriguez

Mikel Asurmendi

Maitasun keinu bat besterik ez
Hasier Arraiz

Peru Iparragirre

Mila ezker
Garbiñe Ubeda

Aritz Galarraga

Atzerrian
Nerea Balda

Javier Rojo

Kontrako eztarritik
Uxue Alberdi

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Analfabetoa
Iñigo Astiz

Joannes Jauregi

Poesia kaiera
Cesare Pavese

Aiora Sampedro

Artxiboa

Ekaina 2019

Maiatza 2019

Apirila 2019

Martxoa 2019

Otsaila 2019

Urtarrila 2019

Abendua 2018

Azaroa 2018

Urria 2018

Iraila 2018

Abuztua 2018

Uztaila 2018

Hedabideak