kritiken hemeroteka

8.321 kritika

« | »

Marearen erraietan / Jose Inazio Basterretxea / Alberdania, 2006

Bizitza badoa? Ana Urkiza / Deia, 2007-03-02

Jose Inazio Basterretxeak bere lehen eleberria, Falo zantarra, 1988an idatzi zuen eta honakoa, Marearen erraietan, bere bigarren eleberria du.

Nobela honen egitura lau kapituluk osatzen dute; hauek beste bospasei azpi-kapitulutan banatuta daude eta hauetako bakoitza beste hainbat zatitan, atal bakoitza, orain Pauloren eta orain Iruneren (pertsonaia nagusiak) hausnarketak eta ibilbideak deskribatzeko erabiltzen dituelarik. Egitura oso eskematikoa eta hermetikoa eraiki du Basterretxeak, sendoa.

Kapituluen eta azpi-kapituluen tituluak, liburuarena bezala, eleberriaren metafora argia dira. Narratzaileak egiten duen bizitza eta heriotzaren gaineko irakurketa eta hauek itsasoarekin duten harremana sumatzerakoan kargutzen da irakurlea, jaiotza, bizitza eta heriotza zein gertu dauden naturarekiko, zein gertu, etengabeko bizitza eta heriotza suposatzen duen itsasoarekiko.

Lehenengo bi kapituluek heriotzari egiten diote erreferentzia, biziaren galerari, eta beheranzko irudia osatzen dute; azkeneko bi kapituluek, ostera, bizi berriari eta bizi zikloari egiten diote dei, eta goranzko zentzua hartzen dute.

Estilo oso landua erakusten digu Basterretxeak, metaforaz, esaeraz eta erreferentzia anitzez betea. Hizkuntzaz eta literatur jokoez gozatzeko aukera paregabea ematen dio idazleak irakurleari: elkarrizketa bizkorrak, erritmo arina, anekdota txikiak ase arte janzteko joera… Alde literarioa, beraz, oso ederra. Gai aldetik ere, hausnarketa sakonak eskaintzen ditu idazleak. Hain askotan tratatutako gaiak izanagatik, ikuspuntu natural bat ematen saiatu dela esan liteke: denbora eta bizitzaz, maitasuna eta amodioaz… Lehenengo bi kapituluetako gaiak, heriotzaren eta gainbeheraren ingurukoak, hala ere, askoz lortuagoak daudela esan liteke. Heriotzaren begietatik bizitza nola ikusten eta sentitzen den deskribatzen asmatu du idazleak, ikuspegi modernoa eta berria eskaintzen baitu. Azken bi kapituluetan, ostera, gehiegizko kointzidentziaz eta ebidentziaz betea, ikuspegi klasista erakusten du idazleak. Lehenengo zatiarekiko ezberdina, arras. Obrak erritmo eta tonu bera izaten jarraitzen du baina gaiaren tratamendua guztiz bestelakoa da. Horrek biziki kolpatzen du aurreko ikuspegi irekira eta berrira ohitutako irakurlea.

Gozatzeko liburua, benetan, Basterretxearena, landua eta biribila; hain gertukoa baina ezezaguna zaigun gaiaren inguruan hausnartzeko estakuru bikaina.

Azken kritikak

Itzalen tektonika
Itxaro Borda

Asier Urkiza

Mundu zitalaren kontra
Lizar Begoña

Jon Martin-Etxebeste

Sastraka
Askoren artean

Mikel Asurmendi

Itsaso amniotikoa
Oihane Jaka

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Lanbroa
Pello Lizarralde

Irati Majuelo

Lanbroa
Pello Lizarralde

Ibon Egaña

Txoria hodei artean
Urtzi Urkizu

Jon Martin-Etxebeste

Begiak eman nizkinan eta ilunpeei behatu hien
Irene Sola

Jon Jimenez

Mundu zitalaren kontra
Lizar Begoña

Amaia Alvarez Uria

Gerezi-denbora
Montserrat Roig

Asier Urkiza

Herriaren hezkuntza eta demokrazia
Nadezhda Krupskaia

Nagore Fernandez

Farorantz
Virginia Woolf

Aritz Galarraga

Markos Gimenoren 101 letrakartel
Joseba Sarrionandia

Mikel Asurmendi

Poesia kaiera
Giorgos Seferis

Irati Majuelo

Artxiboa

2024(e)ko maiatza

2024(e)ko apirila

2024(e)ko martxoa

2024(e)ko otsaila

2024(e)ko urtarrila

2023(e)ko abendua

2023(e)ko azaroa

2023(e)ko urria

2023(e)ko iraila

2023(e)ko abuztua

2023(e)ko uztaila

2023(e)ko ekaina

Hedabideak