kritiken hemeroteka

8.001 kritika

Azken kritikak

« | »

Laguna / Dennis S. Miles (Andolin Eguzkitza) / Txalaparta, 2005

Lagun amerikarra Igor Estankona / Deia, 2005-04-16

Eginahalak egin zituen gure Andolin Eguzkitzak liburu honek euskaraz argia ikus zezan. Ameriketako bere egonalditik ekarri zuen besapean, eta han bizitakoa gogorarazten zion, nik uste. Hainbeste maite izan zituen paraje eta jendeei leiho bat ireki nabi izan zien hemengo argitaletxe baten bitartez eta, nork daki, behar bada Andolinentzat Dennis S. Milesek irudikatzen du nolabait atlantikoaz bestaldean aurkitu zuen grina, hango elegantzia eta erudizio progresista, hango askatasun nahia eta kidetasun sakona. Santurtziarrak bere azken burugogorkeria utzi digu, istorio zail bat, euskara bere-bere baina aukeran korapilatsu bat, oinaze bat, esan ezinezkoa, nobela garratz baten bidez adierazia.

Aitor dut “Laguna” honetan galdu egin naizela, erremediorik gabe galdu. Ez luke bi aldiz errepikatu behar Milesek “helburu komertzialetik harago” idazten duela: bistan da. Nahasmenaren plazerrak ere behar izaten ditu helduleku bat edo beste baina “Laguna”n bakar-bakarrik uzten gaitu idazleak. Gay literatura da, baina ez da nahiko hori esatearekin. Absurdua da goitik behera, baina errealitate anplifikatu eta gordin batean gaudela ere senti dezakegu batzutan, ikusten ari garena baino egiazkoagoak balira bezala ezagutzen ez ditugun gure mamuak eurak.

Ez denez liburuen errua bakarrik izaten, eta garaiak ere asko esan gura duenez, sinetsita nengoen Bernardo Atxagaren “Ziutateaz” gaindituta neukala. Bada ez: argia pizturik egin behar izan dut berriro lo. Elbarri baten ardura hartzean bere izaera humanoaren kafearen hondarrak aurkitzen ditu Morganek arimaren sakon-sakonean. Zeregin hori, maiatasun erraldoi batek itxuraldatua, zuzenean arroken kontra daraman itsas argi ahula bihurtzen da orduan protagonistarentzat. Emozio lartxo behar bada, kontutan hartuz gero gauzak libreki kontatzeko sinboloa darabilela etengabe Milesek, ametsa kasik. Edo arketipoa, hobe: norberaren subkontzientean dagoen jatorrizko eredu bat, dela odola, zaldia edo sabela.

Horrexegatik da liburu hau berezia eta ulertzeko ezinezkoa. Gaitzagoa zenbat eta ahalegin gehiago egin. Ekin diezaiokezu zuk ere, interesgarria eta aberatsa bada, baina “Laguna” irakurtzeko “in the mood” egon behar duzu eta ausart, oso ausart jokatu.

Azken kritikak

Lagun minak
Jon Benito

Asier Urkiza

Ene anaia femeninoa
Marina Tsvetaieva

Nagore Fernandez

Analfabetoa idazle
Agota Kristof

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Erradikalak
Ane Labaka Mayoz / Beatriz Egizabal Ollokiegi

Jon Martin-Etxebeste

Eraikuntzarako materiala
Eider Rodriguez

Mikel Asurmendi

Hotza bazkatzen
Izaskun Igoa Jaimerena

Irati Majuelo

Krakovia
Goizalde Landabaso

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Austerlitz
W.G. Sebald

Hasier Rekondo

M ama* eme* ume*
Erika Lagoma / Estitxu Fernandez

Jon Martin-Etxebeste

Soka
Mikel Gurrea

Nagore Fernandez

Ez erran inori
Maddi Ane Txoperena

Asier Urkiza

39 lore
Amancay Gaztañaga

Amaia Alvarez Uria

Austerlitz
W.G. Sebald

Jon Martin-Etxebeste

Sed quia sua
Iñaki Segurola

Oier Iruretagoiena

Artxiboa

Ekaina 2022

Maiatza 2022

Apirila 2022

Martxoa 2022

Otsaila 2022

Urtarrila 2022

Abendua 2021

Azaroa 2021

Urria 2021

Iraila 2021

Abuztua 2021

Uztaila 2021

Hedabideak