susa | literatur emailuak | literaturaren zubitegia | euskarari ekarriak | armiarma | klasikoak | aldizkarien gordailua | basquepoetry | ipuina.eus | ganbila.eus

« Bezeroei eskainitako begirada samur eta hurbila | Bizitzaren simetriaz »

Barazkijalea / Han Kang (Gema Lopez Las Heras) / Elkar, 2025

Munduko uko Jon Martin-Etxebeste / El Correo, 2026-08-12

Erabaki txiki batek patriarkatuan eragiten duen oihartzuna kontatzen du “Barazkijalea”-k eleberriak: emakume batek haragia jateari uzten dio. Ukoa desobedientzia erradikal bihurtzen du, eta emakumearen erabakia onartzeko prest ez dagoen familiako egituran arrakala sakona sortzen du. Idazleak indarkeria sinbolikoa, gorputzaren gaineko kontrol soziala eta askatasun pertsonaren mugak aztertzen ditu. 2024an Literatura Nobel saria jaso zuen Han Kang idazle korearrak 2007an argitaratu zuen. Gema Lopez Las Herasek itzuli du maisuki Jokin Zaitegi saria jaso ondoren.

Egitura aldetik konplexua da liburua: Yeonghye da nobelako protagonista; barazkijale bihurtzeko erabakia hartzen du eta zuhaitz bihurtu nahi luke; baina eleberrian apenas duen ahotsik. Irakurleak senarraren, koinatuaren eta ahizparen begietatik irakurriko du emakumeari buruz; beraz, protagonistarekiko aurreiritziak, juzkuak eta proiekzioak dira liburuan jasotzen direnak. Lehen zatian senarraren ahots lakonikoa da nagusi. Gizonak ez du emaztea maite; egokia eta neurritsua zelako aukeratu zuen behinola. Emaztearen ukoa ordena sozialaren aurkako erasotzat hartzen du. Bigarren zatia koinatu artistaren ikuspegitik kontatzen da. Lorez margotutako gorputz biluziak fantasia sexual bihurtzen zaizkio eta modu kezkagarrian otzandu den koinata bihurtuko da bere musa. Pasarteok bortxaren mugak esploratzen dituzte.

Bestalde, gorputza arte-objektu bihurtzen da eta edertasuna beste kontrol mekanismo bat gehiago dela gogorarazten da. Ahizparen begiradarekin osatzen da hirugarren zatia, eta liburu itxierak errukia eta zaintza uztartzen ditu. Alienantea den mundu batean disoziazioa eskubide gisa aldarrikatzen du liburuak: munduari osoki uko egitea, gizartearen indarkeria irensteari uztea izan daiteke naturari lotuta jarraitzeko bide bakarra.