« Nor izango bada, itzalak argia behar du | Munduko uko »

Café Mokka / Jabier Muguruza / Alberdania, 2026

Bezeroei eskainitako begirada samur eta hurbila Aiora Sampedro / El Correo, 2026-08-05

Hitzaurrea Ramon Saizarbitoriak egin dio eta orrialde horietan liburuaren testu-generoaren inguruko eztabaida plazaratu du: entsegu-nobela edo nobela filosofikoa izan daitekeela planteatuz. Liburuak badu, bai, narraziotik baino gehiago, saiakeratik. Fikzioa bigarren planoan geratzen da liburuan, baina testua ez zaio astuna edo aspergarria saiakeraren generoa gustuko ez duenari ere; izan ere, pasarteek, luzerari dagokionez, egunkariko zutabeen antz handiagoa dute.

Edonola, musikak liburu honetako kontakizun guztiak inguratzen ditu eta liburua disfrutatzeko, jazza musika-jogailuan jarri eta kafe-makinan kafea egosten jartzea gomendatuko nioke irakurleari. Izan ere, liburuak badu fikziotik ere, eta, horretan, Muguruza bere ohiko ahotsera gerturatzen da: Mokka kafetegiaren jabea eta kamareroa den gizon heldua dugu narratzailea, lehen pertsonan eta bertara gerturatzen diren bezeroen bitartez jakinarazten dizkigu hainbat gairen inguruan hausnarketak.

Nolanahi ere, pertsonaien ahotik, Muguruzak egungo ezkerrarentzat korapilatsuenak diren auziei buruz gogoeta egiten du, eta, horretarako, pentsalari askotarikoak aipatzen ditu; askotan tonu eszeptiko edo pesimistakoa izan arren, Muguruzaren irakurketa biziaren bidez, liburuak azkenean ikuspegi baikorra hartzen du. Izan ere, bizitzari pertsona guztiekiko errespetu humanistatik begiratzen dio eta etorkizuneko edozein garai hobea izatea posible dela sinetsita. Zentzu horretan, eskertzekoa da Muguruzak ez saihestea sexu-generoaren edo sexu-afektibitatearen iraultzari lotutako gaiak. Horregatik da testu ausarta.

Bestalde, iruditzen zait euskaldun batek bakarrik idatz zezakeen liburua dela, eta, bereziki, mugako euskaldun batek. Bi kultura handiren artean, nolabait, “in between” bizi garelako. Eta Muguruzak estatu mailako ezkerraren baitan eragina izan duten gai unibertsalak jorratzen ditu, baina, aldi berean, gure ohiko eztabaidetatik kanpo samar geratzen diren irakurketa frantsesak dakartzalako. Hori ere eskertzekoa da.