kritiken hemeroteka

8.031 kritika

Azken kritikak

« | »

Beldurra bera zaldi / Bixente Serrano Izko / Pamiela, 2002

Askatasunaz Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2003-03-09

Beldurra bera zaldi, esaldi zaharra, beldurra akuilu baita, beldurra zentzumenen mugiarazle baita, beldurra bultzatzaile. Beldurrari buruz idazten du Bixente Serrano Izkok, baina ez bakarrik beldurraz, baita askatasunari buruz ere. Beldurra izan da aspaldidanik, nik dakidala Hobbes baino lehenagotik, Tuzididesengandik hona, pentsatzeko gaia. “Beldurra eta ni biok batera jaio ginen”, idatzi zuen Thomas Hobbesek. Egia da, Felipe IIaren gerraontzien mehatxupean jaio zela Hobbes, eta beldur horrek baldintzatu zuela haren bizitza osoa, halako moldez non “Leviathan” tratatuaren oinarrian beldurra dagoen; nola egin beldurrari aurre, hobe esan. Hobbesen iritzian beldurrak bultzatzen ditu gizakiak haien gaineko botere bat sortzera, eta hari ematen diote denek agintea beldurretik gordetzeko. Spinozak ere beldurrari buruz idatzi zuen, besteak beste.
Beldurra eta esperantza biak kateak, zioen, beldurra eta esperantza erabiltzen baititu boteretsuak mende dituenak are gehiago menderatzeko. Beraz, pentsamendu filosofikoak ez du saihestu beldurraren gaia. Bixente Serrano Izkok ere ez. Askatasuna, ongi ulertu badiot, beldur batengatik sortzen baita, naturak berak ematen digun beldurrarengatik. Gero, natura gainditu eta beldur asko sortzen dira. Eta beldurra gainditzean datza askatasunerako lehen urratsa. Pentsamendu klasikoak esaten baitigu, gizaki askea beldurrik ez duen gizakia dela. Baina zaila da askatasuna, zaila askatasunaz pentsatzea, beldurra baitiogu berari (Fromm, gogoan). Bixente Serrano Izkok askatasunaz hitz egiten du. Askatasuna ihes egitean datza, dio, eta arrazoi du, neronek ere askotan pentsatu izan baitut askatasuna hori besterik ez dela, etengabeko, amaigabeko, norabide gabeko ihesa. Spinozak, estoikoen modura, idatzi zuen gizon jakintsua libre izan daitekeela baita diktadura baten azpian ere. Barne askatasunaz ari zen, noski, baina nago barne askatasunik gabe ezin daitekeela askatasunaz mintzo. Askatasuna gauza desberdinak aukeran izatea baino zerbait gehiago baita. Askatasuna, errate baterako, aukerak ikusi ala ez, beti aukera bila joateko izpiritu eta nahia dugulakoan nago, idatzi du. Eta ados nago.

Azken kritikak

Landura
Jose Luis Otamendi

Maddi Galdos Areta

Samuel eta Slawo
Karlos Linazasoro

Aitor Francos

Infinitua ihi batean
Irene Vallejo

Jose Luis Padron

Liztor mutanteak
Santi Leone

Mikel Asurmendi

Landura
Jose Luis Otamendi

Jon Martin-Etxebeste

Amaren heriotzak libreago egin ninduen
Mari Luz Esteban

Mikel Asurmendi

Feminismoa denon kontua da
Bell Hooks

Ainhoa Aldazabal Gallastegui

Bar Gloria
Nerea Ibarzabal Salegi

Jon Martin-Etxebeste

Ekaitza eta beste 34 ipuin
Kate Chopin

Amaia Alvarez Uria

Desertuan behatxuloa
Anjel Lertxundi

Ibon Egaña

Araka ditzagun gure bazterrak
Askoren artean

Jon Martin-Etxebeste

Kandelikara
Harkaitz Cano

Peru Iparragirre

Zoonomia
Nerea Arrien

Paloma Rodriguez-Miñambres

Itzalen distira
Arrate Egaña

Hasier Rekondo

Artxiboa

2022(e)ko urria

2022(e)ko iraila

2022(e)ko uztaila

2022(e)ko ekaina

2022(e)ko maiatza

2022(e)ko apirila

2022(e)ko martxoa

2022(e)ko otsaila

2022(e)ko urtarrila

2021(e)ko abendua

2021(e)ko azaroa

2021(e)ko urria

Hedabideak