« Egiaren egarriz | Espaloian dago munduaren xilkoa »

Urkamendira bideko erreportaia / Julius Fuçik / Txalaparta, 1988

Urkamendirako bidea Edorta Jimenez / Susa, 1989-06

Liburu honetan kontatzen direnak gertatuak dira. Julius Fu?ik berak idatziak. Julius Fu?ik ekintzaile komunista naziek atxilotua da, 1943ko udaberrian. Halaxe diosku, bada, Pankrac-ko Gestaporen gartzelan idatzitakoa dela liburua. Tituluak berak adierazten digunez —eta Julius Fu?ik berak era argi eta garbi zeukanarekin bat—, hil egin zuten azkenean egilea. Hala bada, zer dela eta, halako egoeran, ezer idaztea? Lekukotasuna utzi gura du atxilotuak, inoiz atxilotuak izan garen guztiok utzi gura izan ohi dugun bezalaxe; marraren bat horman, biraoak, izen hutsa, edozer marraztu dugu ziegako horma zikinean. Agit-prop arloan ihardun zuen Julius Fu?ik kazetariak, aldiz, paperetan idatzi zuen, horman barik. Paperok kalera zelan irten ziren, oraindiokarren euskaldunok lar ondo ezagutzen dugun ariketa eginez atera ziren, atera ere.

Hitzaurrean Antton Azkargortak dioenarekin bat etorrita neu ere, esan, duela berrogeitamar urte idatzia egon arren, ez duela gaurkotasunik galdu lan honek. “Testu periodistikoa dugu —dio Azkargonak—, bai horixe, erreportaia, noski, baina baita testua bera gainditzen duena dugu, prozesu subjetiboaren kontradizioz josirik. Eta hau da erreibindikatzen dugun kazetaritza. Beste kazetaritza, militantea; inoiz ere ez, ordea, Berberaren mila barianteak eskaintzen digun kazetaritza, hautestontzien orainaldia-geldoaren adierazpide zehatza dena”.

Itzultzaileak duintasunez bete du bere zeregina, zenbait pasarte ilun gelditzen badira ere. Ez dakit noren errua ote den, egilearena, testuarena ala itzultzailearena, ez baitut beste argitalpenik ezagutzen.