susa | literatur emailuak | literaturaren zubitegia | euskarari ekarriak | armiarma | klasikoak | aldizkarien gordailua | basquepoetry | ipuina.eus | ganbila.eus

« Geografia aldakorreko liburua | Egunerokoa poesia bihurtzen denean »

Poetikak & Poemak / Antologia / Erein, 2005

Poetika Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2005-09-23

Bost poeta, Rikardo Arregi Diaz de Heredia, Miren Agur Meabe, Joseba Sarrionandia, Castillo Suarez eta Kirmen Uribe bildu ditu Iban Zalduak liburu hau paratzeko. Antologia edo dena delako hauetan komenigarria izaten da hitzaurrea irakurtzea, asmoak eta helburuak zein diren jakiteko. Iban Zaldu narratzaile eder horrek idatzi du: “Ez dut sinesten poesia beste literatura-generoen gainetik dagoenik, inondik ere”. “Inondik ere” kategoriko hori gustatu egin zait, izugarri. Nik ere ez dut uste poesia beste literatura-generoen gainetik dagoenik, baina beste arrazoi batengatik. Poesia da literatura-genero bakarra eta gehiago ere esango nuke. Poesia artea da. Eta artea poesia da. Poesia ez den oro, artearen mugetatik kanpo dago. Beste kontua da modernidadearen pentsamendu arautzaileak poesiaren barruan jarri dituen sailak: eleberria, narrazioa, lirika eta abar. Beste kontua da gaur egun poesiaren esanahi murritza onartzea: poesiaren izenean hitz laua ez den guztia onartzea. Beste kontua da gaur egun poesiatzat jotzea, ikuspuntu estetiko edo artistikotik inondik ere poesiatzat har ez daitekeena. Beste kontua da poetak onartu egin duela nahasketa hori, eta konformatzen dela bertsoak egitearekin, metaforak pilatzearekin, hitzak esatearekin; onartu egin duela poesiaren estereotipoa. Horrelako zerbait, baina hitz desberdinez, esaten du Rikardo Arregi Diaz de Herediak, esaten duenean “esaten ez dudana da esaten dudana”. Poesiak mugetara jotzen du beti, argitik ilunera, ederretik zatarrera, baketik gerrara, pozetik tristurara, baretasunetik dardarara, ziurtasunetik zalantzara, hitzetik isiltasunera. Hori da artearen ibilbidea; horixe bera poesiak egin beharko lukeen ibilbidea, aurrekoen aldean desberdina izanik, aurrekoen arrastotik joanik. Orijinala izanik, “jatorria” ahantzi gabe. Poesia misterioa da oraindik; poesia harridura da; poesia ezkutaleku bat da; poesia hasiera da eta helburua; poesia dena da, edo bestela ez da ezer.