kritiken hemeroteka

6.938 kritika

Azken kritikak

« | »

Romain zen bere izena / Joxean Agirre / Elkar, 2003

Literaturak literatura egiten duenean Alvaro Rabelli / Deia, 2003-09-09

Ez da atzo goizekoa eleberria krisian dagoelako kontua. XIX. mendearen akabuan eleberriak gailurra jo zuenetik hona behin eta berriro aipatu da lelo hori. Hauxe izan da XX. mendeko eleberriaren patua, eleberria salbatuko duen bakarra eleberria bera delako. Den-dena esanda omen dago, Homeroren Iliada eta Odisearen sasoitik ez da benetako berrikuntzarik izan, ezer ez da originala. Eleberriaren originaltasun eza nabarmen egiten denean krisi berba dantzatzen dugu maiz, orduan azaltzen ditugun jarrerak askotarikoak izaten dira: ustez sakratuak diren idazleak sakratuago egiten ditugu, hauen pose handiuste eta artifizialak deitoratzen ditugu, gizartearen arazo guztien konpontzaile bihurtzen ditugu, literaturaren mugak onartzen ditugu, edo besterik gabe, literaturaren beraren faltsukeria salatzen dugu. Horretan ere ez dago adostasunik, ikuspegiok norenak diren ez dakigu, idazleenak edo akaso irakurleenak berdin izan litezke.

Hala ere, ahaleginak egiten dira irtenbideak aurkitzearren. Dena esanda dagoen honetan batzuei berriro kontatzea baino ez zaie geratzen, ahazten zaigulako nonbait; beste batzuek, ordea, gauza berdin antzekoak kontatu arren, esateko moduak berritzen dituzte, beste adierazpen batzuen bila abiatzen dira; azkenei ironia erabiltzea baino ez zaie geratzen.

Joxean Agirre idazle azpeitiarrak, esaterako, literaturan bertan aurkitu du bidea Romain zen bere izena eleberria egiteko. Honetan gogoeta ez ezik, praktika ere egin du, izan ere, literatura bera gai gisa erabili du. Literatura eta fikzioa nahastu ditu, batetik suspense-istorioa eta bestetik, bide batez, literaturaren beraren gaineko gogoeta egiteko. Emazteak tiroz hil du denak bila dabiltzan idazle handi bat, gertaera horretatik aurrera idazle horren benetako izaera argitzea izango da literatur ikertzailea den protagonistaren helburua. Denek, haren lanak baino ez baitzituzten ezagutzen, aurkitu nahi zuten idazle horren izena Romain izango da. Izen horrek irudikatzen du benetakoa izan den Romain Gary idazle frantsesa, beste nortasun bat hartuz inoiz literaturan egin den iruzurrik handiena egin zuena. Tartean protagonistaren maitasun istorioak eta bere obsesioak ere korapilatuko dira. Dena dela, diodan lez, protagonista nagusia literatura bera izango da.

Azken kritikak

Hirutter
Nerea Arrien

Peru Iparragirre

Joanak joan
Jon Etxaide

Aritz Galarraga

Hadji-Murat
Lev Tolstoi

Javier Rojo

Populismoaz
Joseba Gabilondo

Mikel Asurmendi

Hitzontziak
Xabier Montoia

Aiora Sampedro

Gailur ekaiztsuak
Emily Bronte

Joannes Jauregi

Honetara ezkero
Arantxa Iturbe

Iratxe Esparza

Barbaroak baratzean
Luis Garde

Hasier Rekondo

Goldsmithen ikaslea
Joxean Agirre

Javier Rojo

Bihotz handiegia
Eider Rodriguez

Alaitz Andreu Eizagirre

Horma
Anjel Lertxundi

Jose Luis Padron

Bihotz handiegia
Eider Rodriguez

Amaia Alvarez Uria

Elurra ikusi dut
Xabier Lete

Felipe Juaristi

Gu orduko hauek
Garazi Arrula Ruiz

Estibalitz Ezkerra

Artxiboa

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Maiatza 2017

Apirila 2017

Martxoa 2017

Otsaila 2017

Hedabideak