kritiken hemeroteka

6.959 kritika

Azken kritikak

« | »

Poz aldrebesa / Juanjo Olasagarre / Susa, 2017

Ikuspuntu kontua Aiora Sampedro / Berria, 2017-10-08

Urte erdi da Juanjo Olasagarrek bere hirugarren nobela argitaratu zuenetik: Poz aldrebesa (Susa). Nobelak Asier Iminizaldu (Axi) eta Joseba Aldaz bikotearen harremanaren bilakaera kontatzen du, eta horretarako, txandakatzen diren bi planotan dago banatuta: batean, elkar ezagutzen duten unetik aurrerako hogei urteetako gorabeherak kontatzen dira eta bestean, Axiri bihotzekoak eman ondoren bizi duten gaur egungo egoera. Hirugarren pertsonan hitz egiten duen narratzaile orojakileak kontatzen ditu gertakariak, plano batetik bestera eta pertsonaia baten ikuspegitik bestera jauzi eginez, eta une oro pertsonaien gogo-aldarteen berri emanez.

Bikotearen harremanaren berri ematean homosexualitateak eta protagonistek, bereziki Josebak, identitate sexuala militantzia politikoarekin elkartzeko duen determinazioak hartzen du pisu gehien. Horrela, bikotearen harremanak jasaten dituen aldaketekin batera, kolektiboaren azken 20 urteetako aldarrikapenak ere gorpuzten dira. Bigarren planoan, hogei urteko bikote-harremanaren eta Axiren infartuaren ondoko albo-kalteei aurre egiteko gainditu beharko duten dolua nahastuko dira.

Esan daiteke pertsonaien memoria indibidual horren bidetik memoria kolektiboaren testigantza eraikitzen duela Olasagarrek: joandako 20 urteetan identitate sexualak, politikoak, nazionalak… eraikitzeko borroka kolektiboen lekukotasuna izan daitekeena, hau da, periferietako borroken nolabaiteko esperientzia. Hala ere, aitor dezadan zenbaitetan identitatearen eraikuntzaren inguruko eztabaida politiko-filosofiko horietan harrapatuta sentitu naizela, eta tramaren perspektibatik urrundu nautela.

Horrela, nahiz eta kontalaria pertsonaia batetik bestera jauzika ibili, liburuaren bigarren atalean, Josebak Axirekiko duen egoera berriari aurre egiteko igaro beharreko doluak hartuko du pisu nabarmenagoa; izan ere, nobelaren amaierarekin batera, egoera berria onartzeko jauzia burutu beharko du pertsonaiak.

Baina kontaketaren tonu jostaria egin zait nabarmengarria, bazterretatik idatzitako literatura honi ironia dariolako alde guztietatik; pertsonaiak identitatearen eraikuntzan bizi dituzten kontraesanez jabetzen dira, eta mingostasunez mahaigaineratu egiten dituzte, irakurlea probokatzeko moduan. Umore zorrotz horrek askotan parodiara ere bideratuko ditu pertsonaiak, beren izatearen irudikapen komiko bihurtuz. Hain da indartsua parodia pertsonaiak eraikitzerakoan, ezen nobelak aurrera egitearekin batera, lan literarioaren garapenean ere parodia gailenduko den: nobela postmodernoa XIX. mendeko adulterioaren nobela bilakatuko da.

Norbanakoaren onarpenak beharrezkoa duen umore kantitateaz jakitun, pertsonaien aldartearen inguruko trufak gidatzen du bizitza ulertzeko modu baten gogoetarekin amaituko den nobela hau; egitura zirkularreko obraren modura, nobela irekitzen duen Judith Butler filosofoaren doluari buruzko aipuaren zentzua indartzen da. Narratzaileak azken hitz gisa laburtu moduan: dolua onartzearekin batera iristen du pertsonaiak poza. “Aldrebesa, bai, baina poza, azken finean”.

Azken kritikak

Mundu ikuskerak euskal narratiba garaikidean: modernitatearen krisitik postidentitatearen promesera
Gorka Mercero

Mikel Asurmendi

Biennale
Beatriz Chivite

Peru Iparragirre

Mina edo libertatea!
Kepa Larrea

Javier Rojo

Hodien metafisika
Amelie Nothomb

Amaia Alvarez Uria

Nora goaz euskalduntasun honekin?
Joxe Manuel Odriozola

Joannes Jauregi

Gaizki ulertua
Irene Nemirovski

Aiora Sampedro

Hitzontziak
Xabier Montoia

Iratxe Esparza

Poesia kaiera
Rosalia de Castro

Igor Estankona

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Javier Rojo

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Peru Iparragirre

Gerezi denbora
Inazio Mujika Iraola

Amaia Serrano Mariezkurrena

Eoskola. Heziketa hipermodernoa
Mitxelko Uranga

Javier Rojo

Txoriak dira bederatzi
Tere Irastortza

Aitor Francos

Haizeari begira
Jon Ariza de Miguel

Usoa Alberdi Fernández

Artxiboa

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Maiatza 2017

Apirila 2017

Martxoa 2017

Hedabideak