kritiken hemeroteka

6.933 kritika

Azken kritikak

« | »

Airearen isla / Mikel Hernandez Abaitua / Elkar, 2016

Maitasuna estalki Hasier Rekondo / Deia, 2017-02-18

Azken boladan puri-purian dago euskal nobelagintzan ildo narratibo nagusia mcguffin gisa erabiltzea, narratzaileak kontatu nahi digun istorio nagusiak zeharkako garrantzia izango balu gisa, egilearen pentsamendu-zaletasun-fobiak-laketasunak ildo narratiboaren barnean eta nonahi tartekatu ahal izateko. Literaturan soka luzea du joera horrek, nobela gisa ulertzen dugun artefaktu literarioak ez baitu bakarrik fikzioa lehenetsi historian zehar, diatriba filosofikoak edota hausnarketa kultuak narrazioaren osagai ezinbestekoak bilakatu baitaitezke, On Quixote edo Tristram Shandy aitzindari eta lekuko nagusiak izanik, besteak beste.

Mikel Hernandez Abaituak (Gasteiz, 1959) Airearen isla bere azken nobelan istorio nagusi lineala erabili du aitzakia gisa: literatur-iruzkingile-musika-esatari nihilista Joseba Agirregomezkortaren (Nick Hornbyren High Fidelity dakarkigu gogora haren musikarekiko harreman epidermikoak; iratzargailuarekin batera The Beatles-en Ob-la-di Ob-la-da kanta, McCartney-k konposatu kanta txepela du abiapuntutzat) eta Donostiako bus-gidari eta iragan trumoitsua duen Iratiren arteko harreman ez-konbentzionalak emango die bide Hernandez Abaituaren zaletasun nagusiei. Josebaren betiko bikotekide Karolinak umeak izateko gogorik ez izateagatik hura abandonatu ondoren, era nahiko bitxian aurkituko du Irati maitasun gaztea azken honek, Donostiako autobus batean emakume batek erdi behar izan ondoren, hain zuzen ere.

Hernandez Abaituak Kursaalean pertsonaiek ikusiko duten antzezlan-opera baten xedeekin egingo du bat: Hugo von Hofmannsthal-ek Strauss-en musikaren laguntzaz idatzitako Ariadne auf Naxos (1912), non osagai kultuak eta herrikoiak uztartzen baitituen. Keinu gisa, nobelako poeta txar baten poesia liburu plagiatu batetik aterako du bere nobelaren izenburua, sorkuntzaren ispiluak.

Aitor dezadan askotxo gustatzen zaidala idazleen eta haien kontuen gaineko azpi-generoa, kasu honetan iruzkingile baten gainekoa, orobat, Josebaren gaineko potretarekin nahiko identifikatua sentitu bainaiz zenbait pasartetan. “Baina ez, bera ez zen inoiz idazle frustratua sentitu, garbi izan zuen beti besteek idatzitakoa iruzkintzea zela bere bokazioa. Eta plazer handia”.

Joseba iruzkingileak gure idazle handi batekin kolaboratzeko aukera izango du argitaletxe baten eskaintzari esker, Gabriel Iturbe, Ramon Saizarbitoriaren alter-egoa nonbait, gure literaturaren zenbait barne berri emateko baliatuko da, erretratu sinesgarria erabat argitaletxeen mundukoa.

Donostiako xehetasun paisajistiko-gastronomiko-musikalak ondo baino hobeto ezagutzen dituen Hernandez Abaituak oso bestelako gaietan aditu fina dela erakusten digu 2006. urtean kokatu narrazioan: musika, literatura, opera, txirrindularitza, Donostia, Venezia, etab. Erritmo geldoa duen eleberri honetan hari narratibo ezberdinak (apika, Xabier lagunarekin duen atala liteke ahulena, Frantziako Tourraren eta txirrindularitzaren gaineko digresioak tarteko) elkar joka ari dira baina ondo dastatzen dira, mcguffin ezberdinen interesgarritasuna gorabehera.

Azken kritikak

Hadji-Murat
Lev Tolstoi

Javier Rojo

Hitzontziak
Xabier Montoia

Aiora Sampedro

Gailur ekaiztsuak
Emily Bronte

Joannes Jauregi

Honetara ezkero
Arantxa Iturbe

Iratxe Esparza

Barbaroak baratzean
Luis Garde

Hasier Rekondo

Goldsmithen ikaslea
Joxean Agirre

Javier Rojo

Bihotz handiegia
Eider Rodriguez

Alaitz Andreu Eizagirre

Horma
Anjel Lertxundi

Jose Luis Padron

Bihotz handiegia
Eider Rodriguez

Amaia Alvarez Uria

Elurra ikusi dut
Xabier Lete

Felipe Juaristi

Gu orduko hauek
Garazi Arrula Ruiz

Estibalitz Ezkerra

Honetara ezkero
Arantxa Iturbe

Javier Rojo

Horma
Anjel Lertxundi

Iratxe Retolaza

Honetara ezkero
Arantxa Iturbe

Peru Iparragirre

Artxiboa

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Maiatza 2017

Apirila 2017

Martxoa 2017

Otsaila 2017

Hedabideak