kritiken hemeroteka

6.938 kritika

Azken kritikak

« | »

Ispilu biluziak / Edu Zelaieta / Pamiela, 2016

Norberaren isla Javier Rojo / El Correo, 2016-10-01

Ispiluak literaturan beti oso irudi indartsua eskaini du. Ispiluek errealitate paralelo baten berri eman dezakete, edota beste mundu batzuetan barneratzeko ateak izan daitezke. Ispiluetan geure burua ikusten dugu islatuta eta gehienetan oharkabean pasatzen zaigun aldaketa sotilarekin agertzen da gure irudi hori. Edu Zelaietak, ispiluaren irudiak eskaintzen dituen posibilitate hauek guztiak kontuan hartuta, “Ispilu biluziak” izenburua eman dion poema liburu hau sortu du. Liburua, izan ere, hiru zatitan banatuta dago: “Zu”, “Hura” eta “Eta ni”. Eta atal bakoitzean ispiluaren ezaugarri berezi bat gailentzen dela interpreta daiteke.

Lehenengo atalean agertzen diren poemetan bigarren pertsona gramatikala nabarmentzen da beste osagaien gainetik. “Zu” horrek batzuetan mintzakide moduan funtzionatzen du, baina askotan beste pertsonek ematen duten irudiak norberaren izaera azaltzeko balio du. Subjektu poetikoa lausotuta geratzen da “zu” horretan, bertan bere buruaren ifrentzua agertzen delarik. Besteek eskaintzen diguten ispiluak, besteengan ikusten ikusten dugun ispiluak, kasu honetan, errealitate paralelo bat osatzen du, geure errealitatea ulertzeko baliagarria izan daitekeena. Bigarren ataleko poemetan “hura” agertzen zaigu, objektua alegia, askotan bikotekidearen paperean irudikatua. Hauetan irudi osagarria agertzen zaigu, subjektua ez dena (ezin izan daitekeena) agertzen baitute. Azken atalean poemak subjektuaren inguruan eraikita daude, eta horretarako aita-semea harremanak ardatz moduan funtzionatzen du. Subjektuak bere aitaren irudia ikusten du bere buruarengan gauzatuta, eta era paraleloan semearekiko harremana irudi horren inguruan eraikitzen du. Ezinbestean ereduak errepikatzen dira, subjektua etengabeko gurpilean mugituko balitz bezala.

Formari erreparatuz gero, Edu Zelaietaren poemek narrazio laburren itxura hartzen dute, poema horiek azken finean bizitza zatiak kontatzen dituzten istorioakbaitira. Eta erretorika konplexuetatik aldentzen direnez, irakurleak oztopo nabarmenik gabe ukitzen eta hunkitzen dituzte. Ispiluek norberaren izaera islatzen dute, eta horixe egin nahi du idazlan honek.

Azken kritikak

Hirutter
Nerea Arrien

Peru Iparragirre

Joanak joan
Jon Etxaide

Aritz Galarraga

Hadji-Murat
Lev Tolstoi

Javier Rojo

Populismoaz
Joseba Gabilondo

Mikel Asurmendi

Hitzontziak
Xabier Montoia

Aiora Sampedro

Gailur ekaiztsuak
Emily Bronte

Joannes Jauregi

Honetara ezkero
Arantxa Iturbe

Iratxe Esparza

Barbaroak baratzean
Luis Garde

Hasier Rekondo

Goldsmithen ikaslea
Joxean Agirre

Javier Rojo

Bihotz handiegia
Eider Rodriguez

Alaitz Andreu Eizagirre

Horma
Anjel Lertxundi

Jose Luis Padron

Bihotz handiegia
Eider Rodriguez

Amaia Alvarez Uria

Elurra ikusi dut
Xabier Lete

Felipe Juaristi

Gu orduko hauek
Garazi Arrula Ruiz

Estibalitz Ezkerra

Artxiboa

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Maiatza 2017

Apirila 2017

Martxoa 2017

Otsaila 2017

Hedabideak