kritiken hemeroteka

6.315 kritika

Azken kritikak

« | »

Atzorako geratzen dena / Ana Urkiza / Alberdania, 2011

Pentsamendu puskatua Javier Rojo / El Correo, 2011-11-12

Literaturaren munduan Ana Urkizak utzi duen azken emaitza aforismo-liburu bat da, Atzorako geratzen dena. Lehenengo eta behin, aitortu behar dut ez dudala oso ondo ulertzen idazle batzuek aforismoekiko duten atxikimendua, generoa bera dabadaezpadakoa iruditzen zait-eta. Agian garai modernoei dagokien kontu bati zango da, non pentsamendu landua eskaini beharrean flash moduko ideia distiragarriak eskaintzen diren, momentu batean itsugarriak izan daitezkeenak, baina momentuko lilura pasatu eta gero bere benetako izaera erakusten dutenak. Tira, sms tamainako iteratura filosofikotzat-edo har ditzakegu aforismoak. Generoari dagozkion ohiko ezaugarriak erakusten dituzte Ana Urkizaren aforismoek. Paradoxan oinarrituta, itxurazko, azaleko egia baten aurrean, egia “faltsuaren” aurrean alegia, sakoneko egia erakusten digute testu labur hauek. Formaren aldetik, kontzeptista xamarrak dira eta irakurleari ahalegin berezi bat eskatzen zaio testuotan paradoxaren atzean agertzen den ideia ulertuko badu. Batzuetan paradoxaren oinarrian hizkuntza bera dago, zentzu figuratuan baizik ulertzen ez den esamolde batean atzean hitzez hitzeko esanahiak ezkutatzen dituen ondorioak azaltzen badira.

Edonola ere liburu honetako aforismoak behin eta berriro errepikatzen diren gai batzuen inguruan antolatuta daude, liburuaren oinarrizko hezurdura osatzen duten ideia horiek kontrajarritako bikoteetan agertzen zaizkigularik azalduta: Egia/gezurra, jakitea /ez-jakitea, bizitza/heriotza, gogoratzea/ ahaztea, lehen/gero dira oinarrizko bikote horietako batzuk, eta aforismoari dagokion paradoxarako joerarekin bat datorren planteamenduaren adibide hautatuak eskaintzen dituzte. Kontua da aforismoetan askotarikoak aurkituko ditugula. Batzuek pentsamendu sakonera bultzatzen dute irakurlea, baina hauen ondoan txisteak-edo diruditen esaldiak topatuko ditugu. Bestetan hitz korapilo konplexuak ikusiko ditugu, eta hauetan zaila izaten da esanahia zein den zehaztea. Aforismoak erabiltzea gaur egun errealitatea osotasunean pentsatzeko dugun zailtasunaren ondorioa dela iruditzen zait.

Azken kritikak

Lorea Gernika, andrazko bat
Koldo Izagirre

Alex Gurrutxaga

Jende desegokia
Gaizka Zabarte

Javier Rojo

Hain gutun luzea
Mariama Ba

Amaia Alvarez Uria

Denbora bere lekura
Gerardo Markuleta

Hasier Rekondo

Maleta
Sergei Dovlatov

Iraitz Urkulo

Gizon gogorraren sekretua
Xabier Etxeberria / Martin Etxeberria

Edorta Jimenez

Tristezia, zer berri
Françoise Sagan

Danele Sarriugarte

Argia, lurra, zuhaitza, zerua
Jon Gerediaga

Javier Rojo

Perlak, kolpeak, musuak, traizioak
Joxemari Iturralde

Joxe Aranzabal

Hain gutun luzea
Mariama Ba

Alex Gurrutxaga

Kometaren eraginpean
Jon Bilbao

Saioa Ruiz Gonzalez

Gizon gogorraren sekretua
Xabier Etxeberria / Martin Etxeberria

Javier Rojo

Gizon gogorraren sekretua
Xabier Etxeberria / Martin Etxeberria

Hasier Rekondo

Ixa Asap!
Jose Luis Asensio

Iraitz Urkulo

Artxiboa

Ekaina 2015

Maiatza 2015

Apirila 2015

Martxoa 2015

Otsaila 2015

Urtarrila 2015

Abendua 2014

Azaroa 2014

Urria 2014

Iraila 2014

Abuztua 2014

Uztaila 2014

Hedabideak