kritiken hemeroteka

6.696 kritika

Azken kritikak

« | »

Atzorako geratzen dena / Ana Urkiza / Alberdania, 2011

Pentsamendu puskatua Javier Rojo / El Correo, 2011-11-12

Literaturaren munduan Ana Urkizak utzi duen azken emaitza aforismo-liburu bat da, Atzorako geratzen dena. Lehenengo eta behin, aitortu behar dut ez dudala oso ondo ulertzen idazle batzuek aforismoekiko duten atxikimendua, generoa bera dabadaezpadakoa iruditzen zait-eta. Agian garai modernoei dagokien kontu bati zango da, non pentsamendu landua eskaini beharrean flash moduko ideia distiragarriak eskaintzen diren, momentu batean itsugarriak izan daitezkeenak, baina momentuko lilura pasatu eta gero bere benetako izaera erakusten dutenak. Tira, sms tamainako iteratura filosofikotzat-edo har ditzakegu aforismoak. Generoari dagozkion ohiko ezaugarriak erakusten dituzte Ana Urkizaren aforismoek. Paradoxan oinarrituta, itxurazko, azaleko egia baten aurrean, egia “faltsuaren” aurrean alegia, sakoneko egia erakusten digute testu labur hauek. Formaren aldetik, kontzeptista xamarrak dira eta irakurleari ahalegin berezi bat eskatzen zaio testuotan paradoxaren atzean agertzen den ideia ulertuko badu. Batzuetan paradoxaren oinarrian hizkuntza bera dago, zentzu figuratuan baizik ulertzen ez den esamolde batean atzean hitzez hitzeko esanahiak ezkutatzen dituen ondorioak azaltzen badira.

Edonola ere liburu honetako aforismoak behin eta berriro errepikatzen diren gai batzuen inguruan antolatuta daude, liburuaren oinarrizko hezurdura osatzen duten ideia horiek kontrajarritako bikoteetan agertzen zaizkigularik azalduta: Egia/gezurra, jakitea /ez-jakitea, bizitza/heriotza, gogoratzea/ ahaztea, lehen/gero dira oinarrizko bikote horietako batzuk, eta aforismoari dagokion paradoxarako joerarekin bat datorren planteamenduaren adibide hautatuak eskaintzen dituzte. Kontua da aforismoetan askotarikoak aurkituko ditugula. Batzuek pentsamendu sakonera bultzatzen dute irakurlea, baina hauen ondoan txisteak-edo diruditen esaldiak topatuko ditugu. Bestetan hitz korapilo konplexuak ikusiko ditugu, eta hauetan zaila izaten da esanahia zein den zehaztea. Aforismoak erabiltzea gaur egun errealitatea osotasunean pentsatzeko dugun zailtasunaren ondorioa dela iruditzen zait.

Azken kritikak

Ahantzerriko kop(l)ak
Luigi Anselmi

Hasier Rekondo

Franco hil zuten egunak
Koldo Izagirre

Javier Rojo

Elkarrekin esnatzeko ordua
Kirmen Uribe

Alex Gurrutxaga

Elkarrekin esnatzeko ordua
Kirmen Uribe

Hasier Rekondo

Lo zaudela zabaldu dizkizut begiak
Mikel Etxaburu

Iker Zaldua

Sumisioa
Michel Houellebecq

Iratxe Esparza

Elur bustia
Pello Lizarralde

Amaia Alvarez Uria

Waterloo-n galdutakoak
Xabier Etxaniz Rojo

Igor Elordui

Muga
Felipe Juaristi / Juan Ramon Makuso / Pello Otxoteko / Aritz Gorrotxategi

Jose Luis Padron

Begoñaren itzalpean
Jose Inazio Basterretxea

Estibalitz Ezkerra

Poesia kaiera
Nijole Miliauskaite

Igor Estankona

Begoñaren itzalpean
Jose Inazio Basterretxea

Javier Rojo

Poesia kaiera
Miroslav Holub

Igor Estankona

Globalizazioak eta Erdi Aro berria
Joseba Gabilondo

Hasier Rekondo

Artxiboa

Urtarrila 2017

Abendua 2016

Azaroa 2016

Urria 2016

Iraila 2016

Abuztua 2016

Uztaila 2016

Ekaina 2016

Maiatza 2016

Apirila 2016

Martxoa 2016

Otsaila 2016

Hedabideak