kritiken hemeroteka

6.586 kritika

Azken kritikak

« | »

Atzorako geratzen dena / Ana Urkiza / Alberdania, 2011

Pentsamendu puskatua Javier Rojo / El Correo, 2011-11-12

Literaturaren munduan Ana Urkizak utzi duen azken emaitza aforismo-liburu bat da, Atzorako geratzen dena. Lehenengo eta behin, aitortu behar dut ez dudala oso ondo ulertzen idazle batzuek aforismoekiko duten atxikimendua, generoa bera dabadaezpadakoa iruditzen zait-eta. Agian garai modernoei dagokien kontu bati zango da, non pentsamendu landua eskaini beharrean flash moduko ideia distiragarriak eskaintzen diren, momentu batean itsugarriak izan daitezkeenak, baina momentuko lilura pasatu eta gero bere benetako izaera erakusten dutenak. Tira, sms tamainako iteratura filosofikotzat-edo har ditzakegu aforismoak. Generoari dagozkion ohiko ezaugarriak erakusten dituzte Ana Urkizaren aforismoek. Paradoxan oinarrituta, itxurazko, azaleko egia baten aurrean, egia “faltsuaren” aurrean alegia, sakoneko egia erakusten digute testu labur hauek. Formaren aldetik, kontzeptista xamarrak dira eta irakurleari ahalegin berezi bat eskatzen zaio testuotan paradoxaren atzean agertzen den ideia ulertuko badu. Batzuetan paradoxaren oinarrian hizkuntza bera dago, zentzu figuratuan baizik ulertzen ez den esamolde batean atzean hitzez hitzeko esanahiak ezkutatzen dituen ondorioak azaltzen badira.

Edonola ere liburu honetako aforismoak behin eta berriro errepikatzen diren gai batzuen inguruan antolatuta daude, liburuaren oinarrizko hezurdura osatzen duten ideia horiek kontrajarritako bikoteetan agertzen zaizkigularik azalduta: Egia/gezurra, jakitea /ez-jakitea, bizitza/heriotza, gogoratzea/ ahaztea, lehen/gero dira oinarrizko bikote horietako batzuk, eta aforismoari dagokion paradoxarako joerarekin bat datorren planteamenduaren adibide hautatuak eskaintzen dituzte. Kontua da aforismoetan askotarikoak aurkituko ditugula. Batzuek pentsamendu sakonera bultzatzen dute irakurlea, baina hauen ondoan txisteak-edo diruditen esaldiak topatuko ditugu. Bestetan hitz korapilo konplexuak ikusiko ditugu, eta hauetan zaila izaten da esanahia zein den zehaztea. Aforismoak erabiltzea gaur egun errealitatea osotasunean pentsatzeko dugun zailtasunaren ondorioa dela iruditzen zait.

Azken kritikak

Hauts haietatik
Unai Villena

Iraitz Urkulo

Metamorfosia
Franz Kafka

Alex Gurrutxaga

Kadrila alegera festan da
Jose Enrike Urrutia Capeau

Aritz Galarraga

Errudun
Eric Dicharry

Igor Estankona

Ate osteko itzalak
Asier Serrano

Javier Rojo

Poesia kaiera
Angel Gonzalez

Alex Gurrutxaga

Txanton Garrote agertokitik jaitsi zen eguna
Iñigo Aranbarri

Estibalitz Ezkerra

Hodeiak zapatetan
Mikel Etxaburu

Iker Zaldua

Sumisioa
Michel Houellebecq

Javier Rojo

Ulises
James Joyce

Anjel Lertxundi

Eta galtzen bagara zer?
Egoitz Zelaia

Iraitz Urkulo

Beltzaren koloreak
Jon Alonso

Hasier Rekondo

Sumisioa
Michel Houellebecq

Edorta Jimenez

Laranja bat zaborretan
Patxi Zubizarreta

Saioa Ruiz Gonzalez

Artxiboa

Maiatza 2016

Apirila 2016

Martxoa 2016

Otsaila 2016

Urtarrila 2016

Abendua 2015

Azaroa 2015

Urria 2015

Iraila 2015

Abuztua 2015

Uztaila 2015

Ekaina 2015

Hedabideak