kritiken hemeroteka

6.959 kritika

Azken kritikak

« | »

Autopsiarako frogak / Koldo Izagirre / Susa, 2010

Haserre profetikoa Javier Rojo / El Correo, 2011-01-29

Koldo Izagirrek euskararen inguruan sortzen diren kontraesanak azaldu nahi izan ditu saiakera honetan. Liburuaren izenburuak berak ematen ditu hasieratik bere jarrera zein den ulertzeko pistak: Autopsiarako frogak da izenburua, eta Artseniko aztarnak gure hizkuntzan azpititulua. Hau da, euskara deitzen den gorpu baten aurrean gaude, eta zergatik dagoen hilotz azaltzeko arrazoiak bilatzen ditu Izagirrek. Gauzak honela, esan behar da Izagirrerentzat euskara hizkuntza baino gehiago dela, euskara identitatearen oinarria da-eta. Euskarak Euskal Herria egiten du, eta Euskal Herriaren identitatearen funtsa hizkuntzan aurkitu behar dugu. Baina hasieran nazio-identitatearen aurrean gaudela dirudielarik, berehala konturatuko gara nazio-identitate hau eta klase-identitatea nahasturik agertzen direla Izagirreren planteamenduan. Beste aldetik, euskara izaki biziduna izango balitz bezala aurkezten zaigu, bizitza propioz eta eskubidez hornituta. Eta herriari izatasuna ematen dion izaki hori herritarren gainetik dago, herritarren nahi, gogo eta borondatearen gainetik, azken finean, euskaldunak euskararen mende baitaude, haren morroi baitira. Gauzak honela, ematen du Izagirreren planteamendua ez dagoela Herder-en ideietatik oso urrun. Bere ikuspuntuak adierazteko alor desberdinetara jotzen du eta egoera azaltzeko (bibliografia oso zabala erabiltzen du) non-nahiko eta noiznahiko adibideak elkartzen ditu bereizketa handirik gabe, denak egoera berberaren adibideak izango balira bezala, eta atal laburrez osatutako liburu bat sortu du. Etengabeko gatazka baten adibideak dira, baten suntsipenarekin baizik amaituko ez dela dirudien gatazka baita hizkuntzen artekoa. Eta, ibilbidea ikusita, euskarak ditu suntsipenerako aukera gehienak.

Idazlearen tonua, nolabait esateko, profeta haserrekorrarena da. Idazlea ukatu ezina den egia baten jabe da, eta euskaldunei egia apokaliptiko hori azaldu nahi die: bide beretik joanez gero euskararenak egin duela adierazi nahi du; elebitasunarena gezurra baizik ez dela jakin behar dutela euskaldunek; euskara nolabaiteko lurraldetasunean oinarritzen den proiektu batean baizik ez dela salbatuko.

Eta idazleak plazaratu nahi duen egia egia absolutua denez gero, Egia alegia, egia horren alde ez daudenak herejeen pare agertzen dira, Egia ulertzera heltzen ez diren edo Egia ukatu nahi duten fedegabeko inuxente edo doilorrak.

Azken kritikak

Mundu ikuskerak euskal narratiba garaikidean: modernitatearen krisitik postidentitatearen promesera
Gorka Mercero

Mikel Asurmendi

Biennale
Beatriz Chivite

Peru Iparragirre

Mina edo libertatea!
Kepa Larrea

Javier Rojo

Hodien metafisika
Amelie Nothomb

Amaia Alvarez Uria

Nora goaz euskalduntasun honekin?
Joxe Manuel Odriozola

Joannes Jauregi

Gaizki ulertua
Irene Nemirovski

Aiora Sampedro

Hitzontziak
Xabier Montoia

Iratxe Esparza

Poesia kaiera
Rosalia de Castro

Igor Estankona

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Javier Rojo

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Peru Iparragirre

Gerezi denbora
Inazio Mujika Iraola

Amaia Serrano Mariezkurrena

Eoskola. Heziketa hipermodernoa
Mitxelko Uranga

Javier Rojo

Txoriak dira bederatzi
Tere Irastortza

Aitor Francos

Haizeari begira
Jon Ariza de Miguel

Usoa Alberdi Fernández

Artxiboa

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Maiatza 2017

Apirila 2017

Martxoa 2017

Hedabideak