kritiken hemeroteka

6.894 kritika

Azken kritikak

« | »

Fikzioaren izterrak / Ur Apalategi / Susa, 2010

Desioa eta ezina Javier Rojo / El Correo, 2010-11-20

Ur Apalategi ez da literatur sorkuntzan gehiegi azaltzen diren idazleetakoa. Bere lana lotuago dago literatur analisiarekin literatur sorkuntzarekin baino, eta analisiaren alorrean eskaini dituenak miretsi baino ezin dira egin. Literatur ikerketan hain gora helduta, sorkuntzan eskaintzen dituen lanak bigarren mailakotzat-edo hartzeko tentazioa izan lezake irakurleak, ikertzailearen dibertimendu bat izango bailiran. Baina dibertimendua izan edo ez, nire ustez leku garrantzitsua (gero eta garrantzitsuagoa gainera) lortzen ari da bere literatura gure artean.

Gaurko liburua narrazio liburua da eta Fikzioaren izterrak izenburuarekin plazaratu zaigu. Zazpi narrazio agertzen dira bertan eta gaiaren aldetik nahiko batasun handiko liburua dela esan behar da. Izan ere, narrazioek antzeko gaiak dituzte ardatz. Begi-bistakoenarekin hasita, narrazioek euskal munduarekin, hau da euskararen munduarekin, eta batez ere euskal literaturaren munduarekin zerikusia duten gorabeherak aurkezten dituzte. Gai endogamikoa, nolabait esateko, baina ez zaigu batere harrigarria gertatu behar, euskal irakurle gehienok irakaskuntzarekin edo aldez edo moldez euskal liburuaren munduarekin erlazionatutako pertsonak direla kontuan hartzen badugu. Testuinguru honetan Apalategik idazleez eta idazleen gorabeherez hitz egiten digu, eta errealitatearen eta fikzioaren arteko mugan jartzen ditu narrazioak. Bere pertsonaia gehienak desioen eta ezintasunen arteko tentsioan kokatuta agertzen zaizkigu. Beren desirek errealitatearekin topo egiten dutelarik, ezintasuna sortzen zaie eta irtenbide moduan errealitatea, itxuraz bada ere, aldatzea deliberatzen dute, errealitate paralelo horretan beren desioak bete daitezen.

Kontua da, desioak beteta ikusten direnean, desioek ez diruditela hain desiragarriak. Badakigu esaera: kontuz zer desiratzen duzun, egia bihur daiteke-eta. Idazleen gorabehera hauek bikote harremanekin lotuta agertzen zaizkigu Apalategiren narrazioetan, eta hauxe izango litzateke narrazioak lotzen dituen bigarren haria. Fikzioak eta errealitateak ispilu joko batean bezala elkar islatzen dute eta irakurlea haien izaera ez dela batere trinkoa konturatuko da.

Ironikoa, batzuetan sarkastikoa, autokritikoa, eta beti dibertigarria, halaxe definitu daiteke Apalategiren liburu hau, azken urte hauetan gure artean aurki daitekeen idazlanik interesgarrienetakoa.

Azken kritikak

Golgota
Xabier Montoia

Amaia Serrano Mariezkurrena

Begirada
Jean-Paul Sartre

Joannes Jauregi

Mina edo libertatea! / Biba Mina!
Kepa Larrea

Aiora Sampedro

Ametsondoa
Peru Magdalena

Estibalitz Ezkerra

Jenisjoplin
Uxue Alberdi

Javier Rojo

Itzulera
Martin Bidaur

Igor Estankona

Hodien metafisika
Amelie Nothomb

Peru Iparragirre

Ametsondoa
Peru Magdalena

Igor Estankona

Baina ez lukete han egon behar
Asier Osinalde

Javier Rojo

Itzulera
Martin Bidaur

Aiora Sampedro

Nagusia kanpoan bizi da / 1928ko martxoaren 15a
Takiji Kobayashi

Joannes Jauregi

Ero hiria
Javi Cillero

Aritz Galarraga

Itzulera
Martin Bidaur

Miren Lizarralde

Maite ditut maite
Ismael Manterola

Iratxe Esparza

Artxiboa

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Maiatza 2017

Apirila 2017

Martxoa 2017

Otsaila 2017

Urtarrila 2017

Abendua 2016

Hedabideak