kritiken hemeroteka

6.938 kritika

Azken kritikak

« | »

Egunsentiaren esku izoztuak / Xabier Lete / Pamiela, 2008

Heriotza eta esperantza Javier Rojo / El Correo, 2009-04-04

Xabier Letek beste poema liburu baten oparia egin dio irakurleari. Egunsentiaren esku izoztuak izenburua du. 1964. urtetik euskal letren mundu bitxi honetan dagoelarik, Xabier Letek ez du ezertxo ere erakusteko beharrik. Literaturaren alorrean askatasun pertsonala lortu du eta moda guztietatik urrun egoteko pribilegioa dauka. Hau da, nahi duen literatura egiten du, bere-berea. Gauzak horrela, liburu honetara hurbiltzen den irakurlea berehala konturatuko da benetakotasunaren kutsua daukan poesia baten aurrean dagoela. Idazleak bere burua biluzten du poema mindu eta eder horietan. Idazleak bere burua eskaintzen du, ia sakrifiziorako ofrenda bat balitz bezala. Sentimendu desberdinak topatuko ditu irakurleak poema hauetan. Lehenengoa, tristura sentimendu sakona. Tristura sentimendu sakona, gertakari konkretuek baino gehiago existentziak berak sortutako tristura baita bertan nagusitzen dena, existentziak heriotzara baitarama gizakia ezinbestean. Borgesen ipuin batean kontatzen zen hilezkorrak ziren izaki bakarrak animaliak zirela, beren hilkortasunaren kontzientziarik ez zutelako. Baina gizakiak heriotzaren kontzientzia horren jabe dira, eta badakite aldez aurretik ezin izango diotela ihes egin beren patuari. Baina heriotzak sortzen duen tristura sakon eta esentzial horrekin batera, esperantzaren zirrikitua irekitzen zaio poetari, agian heriotzarekin hatera maite izan dituen pertsonekin berriro bat izateko aukera aurkeztuko zaiolako ez-denbora batean. Esperantza horri esker lortzen du tristeziari aurre egitea, eta neurri batean heriotza bera gainditzea.

Poesia honetan nabarmentzen den beste sentimendu bat duintasuna da. Existentziak sortzen duen minaren aurrean, idazleak jarrera arranditsuak alde batera uzten ditu. Minaren irudia handitzeko balio duten baliabide erretorikoak baztertu eta tonu leun, soil eta sotil batean murgiltzen da, udazkeneko arratsalde batean egongo bagina bezala. Eta erru sentimendu bat ere nabaritzen da poema hauetan, poetak oraindik ere bizirik dagoelako barkamena eskatu beharko balu bezala.

Esperientzia zehatzetan oinarrituta daude poemak, eta batzuetan nahiko narratibo dira. Baina poeta onek baizik egin ezin dutena lortu du Letek: esperientzia orokortu, gertakari pribatu horietan irakurle bakoitzak bere buruaren isla ikus dezan. Honelako liburu bat irakurtzeko aukera eskertzea baino ez zaio geratzen irakurleari.

Azken kritikak

Hirutter
Nerea Arrien

Peru Iparragirre

Joanak joan
Jon Etxaide

Aritz Galarraga

Hadji-Murat
Lev Tolstoi

Javier Rojo

Populismoaz
Joseba Gabilondo

Mikel Asurmendi

Hitzontziak
Xabier Montoia

Aiora Sampedro

Gailur ekaiztsuak
Emily Bronte

Joannes Jauregi

Honetara ezkero
Arantxa Iturbe

Iratxe Esparza

Barbaroak baratzean
Luis Garde

Hasier Rekondo

Goldsmithen ikaslea
Joxean Agirre

Javier Rojo

Bihotz handiegia
Eider Rodriguez

Alaitz Andreu Eizagirre

Horma
Anjel Lertxundi

Jose Luis Padron

Bihotz handiegia
Eider Rodriguez

Amaia Alvarez Uria

Elurra ikusi dut
Xabier Lete

Felipe Juaristi

Gu orduko hauek
Garazi Arrula Ruiz

Estibalitz Ezkerra

Artxiboa

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Maiatza 2017

Apirila 2017

Martxoa 2017

Otsaila 2017

Hedabideak