kritiken hemeroteka

6.964 kritika

Azken kritikak

« | »

Golgota / Xabier Montoia / Elkar, 2008

Gorriaren alaba Javier Rojo / El Correo, 2008-11-15

Xabier Montoiaren azken nobelak Golgota du izenburua. Liburu honetako argumentuaren bidez, eta azken urteotan modan jarri zaigun joerari jarraituz, 36ko Gerra Zibilera eraman nahi izan du irakurlea. Nobelaren hasieran kontatzen zaigu, Nafarroan, gerraren lehenengo momentuetan, istorioaren protagonista izango denaren aita eta ahizpa nola hiltzen dituzten matxinatuek. Abiapuntu honekin ematen du nobelan memoriaren eta orain-lehen dialektikaren inguruan antolatuko dela argumentua, baina idazleak alde batera uzten ditu aurreikuspen hauek eta protagonistak hirurogei urtez izango duen ibilbidea kontatzeari ekiten dio. Protagonista, Felisa izenekoa, neskato gaztea nobelaren hasieran, gertakari tragiko horien lekukoa da. Urteak pasatu ahala, moja izatea erabakitzen du. Protagonista honek beste guztion herra eta gorrotoa jasaten ditu bizitzan zehar, ez baita inoiz libratuko bere jatorriaren markatik (Gorriaren alaba izatetik). Hirugarren pertsonan hitz egiten duen narratzaile orojakileak du kontaeraren ardura, eta barneko fokalizazioaren bidez pertsonaiaren psikologiaren berri eman nahi digu, nahiz eta puntu honetan aldaketaren bat ikus dezakegun batez ere testuaren amaieran. Baina pertsonaiaren psikologia azaltzerakoan, irakurleak ez daki oso ondo zeren aurrean dagoen, batzuetan emakume honek erruaren sentimendu zehaztugabe baten mende dagoen masokista baitirudi, eta besteetan obsesioz beteriko paranoikoa izango bailitzan aurkezten da. Mundu guztia du bere aurka, mundu guztiak kalte egin nahi dio, eta berak ez du ezertxo ere egiten hori saihesteko, etsipen kristauarekin jasaten baititu egiten dizkioten guztiak… harik eta gehiago ez jasatea eta moja izateari uztea erabakitzen duen arte, berrogei urtez moja izan ondoren. Azken erabaki horren arrazoia ere ez dago argi (zergatik orduan eta ez lehenago) eta alde horretatik ez da ahaztu behar literaturan gertakariek motibazio indartsua behar dutela idazlea ‘deus ex machina’ bat bezala dabilela irudikatzeko.

Gauzak honela, pertsonaiaren ibilbideak kontraesankorra ematen du, inkoherentea, ulertezina. Eta narrazioa, batzuetan, astun samarra ere gerta daiteke, halako pertsonaiaren buru nahasian gertatzen dena hainbeste xehetasunez kontatzean.

Pertsonaia honengan Saderen Justine-ren ahizpa bitxia aurki genezake, komentario hau Montoioaren nobelan kontatzen den tragediarako ironikoegia izango ez balitz.

Azken kritikak

Hadji-Murat
Lev Tolstoi

Joannes Jauregi

Bertso bilduma
Etxahun - Pierre Topet

Aritz Galarraga

Goldsmithen ikaslea
Joxean Agirre

Estibalitz Ezkerra

Alexis Zorbaren hitzak eta egintzak
Nikolas Kazantzakis

Hasier Rekondo

Zaldi beltzak zeruan
Txomin Peillen

Javier Rojo

Mundu ikuskerak euskal narratiba garaikidean: modernitatearen krisitik postidentitatearen promesera
Gorka Mercero

Mikel Asurmendi

Biennale
Beatriz Chivite

Peru Iparragirre

Mina edo libertatea!
Kepa Larrea

Javier Rojo

Hodien metafisika
Amelie Nothomb

Amaia Alvarez Uria

Nora goaz euskalduntasun honekin?
Joxe Manuel Odriozola

Joannes Jauregi

Gaizki ulertua
Irene Nemirovski

Aiora Sampedro

Hitzontziak
Xabier Montoia

Iratxe Esparza

Poesia kaiera
Rosalia de Castro

Igor Estankona

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Javier Rojo

Artxiboa

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Maiatza 2017

Apirila 2017

Martxoa 2017

Hedabideak