kritiken hemeroteka

6.995 kritika

Azken kritikak

« | »

Literatura eta ideologia / Xabier Etxaniz / Utriusque Vasconiae, 2007

Ideologia Jon Kortazar / El País, 2008-05-05

Xabier Etxanizek (Oñati, 1961) liburu honen atarian aipu garrantzitsua jartzen du. Iris Zavala ikerlarienarena da eta bertan Literaturak irudi identitarioak bidaltzeko duen ahalmena goraipatzen da. Literatura kolektibitatearen irudi eragile nagusia, ohiturak eta pentsamoldeak adierazteko tresna gisa definitzen du aipuak.

Liburuaren alderik interesgarriena sarrera metodologikoa da. Bertan egileak garbi uzten du literaturak baduela ideologia zabaltzeko indar berezia. Batez ere, gizarte demokratikoetan, zeinetan hitzaren jabe izatea, hitza eta mezua zabaltzeko ahalbidea izatea indarraren jabe izatea da. Horrela onartzen du egileak: “Diskurtsoa, hizkuntzaren erabilera, hitzen indarra gero eta garrantzitsuagoa da gure gizartean, baita kulturan eta literaturan ere”. Sarreraren indarra liburuan duen zabaleran adierazten da (100 orrialdetatik 21). Hartan literaturaren eta ideologiaren arteko zubiak eratu dira eta deskribatu.

Ondorengo bost kapituluetan ideologiak utzi duen itzala jarraitu du idazleak, literaturaren hainbat esparru adieraziz. Batzuk, nabarienak, haur eta gazte literaturarekin loturik daude, egilea esparru horretan aditu gisa ezaguna baitugu. Ahozkotasunaren zentzu kontserbatzailea, emakumearen alde ikusgarria (edo ezikusia) gaurko gure literaturan, indarkeriaren gaiak, haur ipuinetan agertzen diren irudien azterketa, eta, bukatzeko, Disneyren indarraren marrazketa, guztiak beti ere irakurketa kritiko baten alde.

Etxanizek herri-generoekin egiten du lan, eta aspaldi jarri zen zalantzan herri-generoen kontserbatzaile joera, beraz ez da zaila genero horretan (ahozkoa litzateke adibiderik nagusiena Walter Ong irakurri dutenentzat) ideologia kontserbatzaile ikustea. Philipe Arièsek Europako haurren mundua aztertu zuenean adierazi zuen haurrek jasotzen dituztela gizarte helduetan zahar bihurtu dena, eta beraz eremu kontserbatzailea dela. Emakume literatura edo gatazka aipatzen dituenean aldiz, irudikorra da baina gaiak ihes egiten diola dirudi, nahiz eta zertzelada oso interesgarriak ematen dituen.

Azken kritikak

Biennale
Beatriz Chivite

Igor Estankona

Demokraziaren pribatizazioa
Jule Goikoetxea

Peru Iparragirre

Azala erre
Danele Sarriugarte

Javier Rojo

6012
Karlos Linazasoro

Aiora Sampedro

Filiala
Sergei Dovlatov

Joannes Jauregi

Zaldi mamarroa
Ekaitz Goienetxea

Iratxe Esparza

Bihotz handiegia
Eider Rodriguez

Hasier Rekondo

Pelegrinak
J.E. Urrutia Capeau

Javier Rojo

Zaldi beltzak zeruan
Txomin Peillen

Peru Iparragirre

Tiroa kontzertuaren erdian
Belen Gopegui

Aritz Galarraga

Zaldi mamarroa
Ekaitz Goienetxea

Javier Rojo

Zauri Bolodia
Oier Guillan

Aiora Sampedro

Azala erre
Danele Sarriugarte

Joannes Jauregi

Jainkoen zigorra
Alberto Ladron Arana

Iratxe Esparza

Artxiboa

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Maiatza 2017

Hedabideak