kritiken hemeroteka

6.866 kritika

Azken kritikak

« | »

Inon izatekotan / Juan Luis Zabala / Susa, 2006

Paper muturretan jasoak Joxe Irigoyen / Deia, 2007-10-30

Hala irudikatzen dut Juan Luis Zabala líburu honetako piezak idazten, paper mutur bat, taberna bat akaso, parke bateko aulkia, belaze bat, ideia bat… larrialdi bat, premia bat: paper mutur bat, mesedez… Eta boligrafoa…? “Ez dago apaltasunik. Beldurra da”. Umorea, edo ezpain okerdura indefinitua saltoka dabil pieza batetik bestera, batzuetan jauzi handietan, laburretan beste zenbaitetan, malenkonia ukituarekin, irakurlearengan arin sartu eta barruan erraz zabaltzen diren pentsamendu printzekin… “Bururatzen zaidanaz besterik ez dakit nik pentsatzen. Emadazue gai bat eta tontoa naiz”.

Sikilisaltsa ederra osatu du Juan Luisek. Gustura eramaten zaitu piezatik piezara, salto eta jauzi. Mokoka irakurtzera gonbidatzen zaitu, eta saltoka ibiltzera tentatzen etengabe. Mokoarekin jokatzen duela uste dut, batzuetan moko alaia, segidan moko okerra, hurrena melankoliko, pentsalari, ameslari…

Orain dela hogei urte hasi omen zen ohar hauek idazten. Eguneroko baten egitura du liburuak, iritziak agertzen dira… nahiz eta denok bat gatozen kontu horretan Juan Luisekin, “iritzi bat botatzen duena galduta dagoela”; uneko sentsazioak jasotzen dira, edo une askotan izaten direnak, “Erlijio bakarra dut edo ideologia, berdin dio: hurbiltasuna. Baina, hala ere, a zer beldurra larregizko hurbiltasua! A zer distantzia premia maitasunaren mehatxuaren aurrean! A zer babesa, a zer erosotasuna, a zer konforta… urruntasuna!”. Eta bai ondo landuta eman ere koktel guztia. Poemak, pasadizo mentalak, gogoeta sakonak, irrimarrak ateratzen dituzten ateraldi engainagarriak, ípuínak labur itxuran (ez baita beti erraza ipuinak zentimetro koadroka neurtzea, edo orrika. “Ikararaino izutuko gintuzke esnatzerakoan dinosauroa falta dela jabetzeak”.

Eta hori guztia idazle ofizioaren talaiatik “literaturaren erlijioari diodan fede xelebre hau galduko banu, libreago nintzateke… askatasun horrekiko lilurak harrapatu egiten nau. Baina beldur handia diot hainbesteko askatasunari”. Baina ez hori bakarrik, Juan Luisek harrapatu egiten gaitu, estimatzen diogu mikaztasuna, arindu egiten gaitu eta: “Inoiz amaitzen ez den jakin-min madarikatu hau! Etxean goxo, goxo egon besterik ez eta!”. Plazer bat, Juan Luis!

Azken kritikak

Bidean ikasia
Arantxa Urretabizkaia

Roberto Moso

Jenisjoplin
Uxue Alberdi

Peru Iparragirre

Poz aldrebesa
Juanjo Olasagarre

Iratxe Retolaza

Pekineko kea
Beatriz Chivite Ezkieta

Hasier Rekondo

Iraganik gabe
Felipe Juaristi

Javier Rojo

Bidaiak
Jon Iñaki Lasa

Igor Estankona

Poz aldrebesa
Juanjo Olasagarre

Aiora Sampedro

Bi aldiz erditu zinen nitaz, ama
Alaine Agirre

Estibalitz Ezkerra

Bidaiak
Jon Iñaki Lasa

Javier Rojo

Dramak
Abelino Barriola

Aritz Galarraga

Labur txintan
Juan Kruz Igerabide

Igor Estankona

Haizeari begira
Jon Ariza de Miguel

Javier Rojo

Gerrak ez du emakume aurpegirik
Svetlana Aleksievitx

Javier Rojo

Haizeari begira
Jon Ariza de Miguel

Peru Iparragirre

Artxiboa

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Maiatza 2017

Apirila 2017

Martxoa 2017

Otsaila 2017

Urtarrila 2017

Abendua 2016

Azaroa 2016

Hedabideak