kritiken hemeroteka

6.995 kritika

Azken kritikak

« | »

Ihes betea / Anjel Lertxundi / Alberdania, 2006

Gure baitatik ihesean Lorea Amilibia / Deia, 2007-10-09

Oroitzapena, ihesa, sufrimendua, isiltasuna, nortasuna, fanatismoa, kanpoko giroaren eragina… giza portaerari buruzko hausnarketa egiten digu Anjel Lertxundik, ekintzarekin, suspentsearekin, jakin-minarekin nahastuta.

Liburuak hiru parte ditu. Lehenengoan Werner gaztea hitlerzale itsua aurkezten digu Lertxundik, Alemania naziko giroan txertaturik. Aldi hartan, hain usu izan ziren krudelkeria guztiak burutuko ditu: homosexualak jipoitu, komunistak jazarri, juduen kontra bihotz eta arima jardun. Etxekoen epelkeriaren kontra ere egingo du Werner gazteak, aitaren isiltasunaren kontra bereziki. Aitaren isiltasunak indar itzela hartzen du lehenengo parte horretan.

Liburuaren bigarren partean, Werner gazteak judua dela jakingo du, eta horrek bere ordu arteko munduarekin etetera eramango du, fisikoki nahiz gogoaren eta intelektuaren aldetik. Etena.

Liburuaren hirugarren partea ihesarena da. Naziengandik, ordu arte beretarrak izan direnengandik, ihes egitea.

“Bidaia iniziatiko baten istoria da”, esana du Anjel Lertxundik. Eta alde horretatik, batek irudipena hartzen du, liburuan aurrera doan neurrian, denboran eta lekuan hain urrun dagoen istorioak baduela irakurketa bat ere hemen eta orain. Historia egon zitekeen kokatuta beste leku batean, beste denbora batean, giza portaerak hurbilak baitira beti. Baina Alemania nazian kokatzeak badu abantaila bat, irudi ezagunekin jokatzen duela Anjel Lertxundik, eta horretan zinearen eta gaiaren inguruko liburu anitzak idazlearen aldeko jokatu dute pertsonaian sakontzean, konfliktoa agertzean. Ez hainbeste historia bera. Baina literatura lerro artean ere irakurri behar baita, Wernerren historia hurbila egiten zaigu. Arriskatu egin da Anjel Lertxundi, bere irakurleak beti eskertzen dioguna, bide batez esanda. Werner 36ko Gerran kokatu izan balu, beharbada hurbilago sentítuko genuen ekintza, lekuak, eszenatokia, ukituko zigun bihotza, piztuko zizkigun grinak… baina aukera gutxiago ere izango zituen, apika, adierazi nahi ziguna kontatzeko. Eta Anjel Lertxundik leku sakonagoetara eraman nahi gintuen, giza portaeraren beste portaeretara eta kontraesanetara. Eta eraman gaitu.

Azken kritikak

Biennale
Beatriz Chivite

Igor Estankona

Demokraziaren pribatizazioa
Jule Goikoetxea

Peru Iparragirre

Azala erre
Danele Sarriugarte

Javier Rojo

6012
Karlos Linazasoro

Aiora Sampedro

Filiala
Sergei Dovlatov

Joannes Jauregi

Zaldi mamarroa
Ekaitz Goienetxea

Iratxe Esparza

Bihotz handiegia
Eider Rodriguez

Hasier Rekondo

Pelegrinak
J.E. Urrutia Capeau

Javier Rojo

Zaldi beltzak zeruan
Txomin Peillen

Peru Iparragirre

Tiroa kontzertuaren erdian
Belen Gopegui

Aritz Galarraga

Zaldi mamarroa
Ekaitz Goienetxea

Javier Rojo

Zauri Bolodia
Oier Guillan

Aiora Sampedro

Azala erre
Danele Sarriugarte

Joannes Jauregi

Jainkoen zigorra
Alberto Ladron Arana

Iratxe Esparza

Artxiboa

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Maiatza 2017

Hedabideak