kritiken hemeroteka

6.959 kritika

Azken kritikak

« | »

Tigre ehizan / Aingeru Epaltza / Elkar, 1996

Tigrea buru barruan Jose Luis Otamendi / Argia, 1996-12-08

Behin berriz, zein narratzaile indartsua eta trebea den erakusten dator Aingeru Epaltza eleberri labur honekin. Abenturazko kontakizun errealistaren itxuraren pean, Hego Euskal Herriko ihesginak protagonista dituen drama ia-ia metafisiko baten aurrean jarriko gaitu. Ehizaldi bi ematen zaizkigu paraleloan garatuak. Martin aita, eta Martintxu semea ehiztari ibiliko ditugu zein bere bidetik. Urteak dira elkarren berririk ez dutela, Espainiako Gerra Zibilak urrundu ditu. Aita Venezuelan dago, atzerriratu politikoa da; semea Lapurdin, Larresoron, familiarekin ihes eginda. Gertaerak 1944ko abuztuaren 7an jazotzen dira. Atlantikoaren alde banatan. Amets berdin batek lotu ditu aita-semeen gogoak: larri esnatu dira biak goizean, tigre baten erasoaren aurrean batak bestea babesik gabe ikusi duenean. Ametsa da, azken batean, semea eta aita ehizera behartu dituena, betiko elkar galtzea ekarriko lukeen oker handia gerta dakien ekiditeko.

Semearen ehizagaia, tigrea, suntsitu nahi duten armada alemanaren tanke bat da: aitarena, berriz, gizon bat hil duen tigrea, jaguarra. Epaltzaren idazkera ederra bizkaierak ontzen du, batez ere, Venezuelako gertaerez diharduenean, eta lapurterak Larresoroko kontuez ari denean. Ehizaldi biak berez, orrialdez orrialde dira gozagarri, eta irakurlearen jakin-gose eta irrika bizia pizten asmatuko dute bete-betean. Tigrea tigre soila baino gehiago da, alegiazko dimentsioa hartzen du. Tigrea gerra izan liteke, erbestea, aita-semeak banantzen dituena, biak ala biak etxera ezinik dauzkana. Venezuelan den gudari ohiak deserrotze urragarriari eman nahi dio aurpegi tigrearen atzetik dabilela, Lapurdin bizi den mutiko bizkaitarrak bere nongotasuna nahi du garbitu nolabait.

Azal atsegin eta mami konplexu eta aberatseko liburu baten aurrean gaude, oso doi egituratua. Neurri-neurrian emanak datoz narrazioaren elernentu desberdinak, betegarririk gape. Azken boladako euskal narratibaren, eta Epaltzaren esku helduaren lagin dotore bat.

Azken kritikak

Mundu ikuskerak euskal narratiba garaikidean: modernitatearen krisitik postidentitatearen promesera
Gorka Mercero

Mikel Asurmendi

Biennale
Beatriz Chivite

Peru Iparragirre

Mina edo libertatea!
Kepa Larrea

Javier Rojo

Hodien metafisika
Amelie Nothomb

Amaia Alvarez Uria

Nora goaz euskalduntasun honekin?
Joxe Manuel Odriozola

Joannes Jauregi

Gaizki ulertua
Irene Nemirovski

Aiora Sampedro

Hitzontziak
Xabier Montoia

Iratxe Esparza

Poesia kaiera
Rosalia de Castro

Igor Estankona

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Javier Rojo

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Peru Iparragirre

Gerezi denbora
Inazio Mujika Iraola

Amaia Serrano Mariezkurrena

Eoskola. Heziketa hipermodernoa
Mitxelko Uranga

Javier Rojo

Txoriak dira bederatzi
Tere Irastortza

Aitor Francos

Haizeari begira
Jon Ariza de Miguel

Usoa Alberdi Fernández

Artxiboa

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Maiatza 2017

Apirila 2017

Martxoa 2017

Hedabideak