kritiken hemeroteka

7.001 kritika

Azken kritikak

« | »

Lur bat haratago / Joan Mari Irigoien / Elkarlanean, 2000

Testuaz haratago Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2001-04-13

Paradoxak. Euskaraz sekula idatzi den nobelarik mardulena, batetik. Irakurleen artean ditudan lagunek —izan ere lagun guztiak ez ditut oraindik irakurzaletu, mea culpa-, kostata irakurri dutela aitortu didate, baina ez dakit zer den liburu bat kostata irakurtzea. Ohitura falta. Ez gaude ohituta euskaraz orrialde askotxoko testuak irakurtzera. Badirudi, senaz edo —antropologoei galdetu behar— muga nonbait jarria dugula euskaldun irakurle sufrituok, baina ez dakit non den muga hori. Hala ere badira ehun orrialdetik gorako liburuek izutzen dituztenak. Haientzat kalte!

Niretzat liburua irakurtzen eman dudan denbora plazerezko une bakanetan sartu beharrekoa iruditu zait, prosagatik soilik. Kuriosoa da nola euskaraz prosarik jasoenetakoa duten bi liburuk —Axularrenaz eta beste batzuenez gainera—, Anjel Lertxundiren Otto Pette eta Joan Mariren hau, Lur bat haratago, zirrara berdintsua egin didaten barnean.

Batean zein bestean, bata ala bestea irakurri, historia iruditu zait gutxienekoa, eta textuari lotu natzaio orroldioa pagoari bezala. Ez dut esango bi liburuetako estiloa antzekoa denik; ezta gutxiago ere, baina badago batean zein bestean hitzaz haratago joateko asmo eta borondatea; esaldiaz haratago iristeko helburua. Azkenik, ordea, irudimenean geratzen dena hitza da, esaldia alegia: testua.

Izan ere testuaz haratago beste testu bat dago, bestela interpreta eta irakur daitekeena, historiaren itzal-argietara beste itxura hartzen duena, bestelako profilez jantzen dena.

Testua da historiaren sostengu, eta seguruaski historiak berak beste era bateko testuan mozorroturik porrot egingo zukeen, eroriko zatekeen dorre zuta batzueten erortzen den bezala, zarata handiz. Inork espero ez duenean.

Azken kritikak

Zaldi mamarroa
Ekaitz Goienetxea

Aiora Sampedro

Badena dena da
Patxi Zabaleta

Amaia Serrano Mariezkurrena

Neska bat leku inposiblean
Xabier Amuriza

Estibalitz Ezkerra

Poesia kaiera
Alfonsina Storni

Alex Uriarte

L.A.A.
Maixa Zugasti

Ibon Egaña

Duchampen inguma
Eric Dicharry

Javier Rojo

Biennale
Beatriz Chivite

Igor Estankona

Demokraziaren pribatizazioa
Jule Goikoetxea

Peru Iparragirre

Azala erre
Danele Sarriugarte

Javier Rojo

6012
Karlos Linazasoro

Aiora Sampedro

Filiala
Sergei Dovlatov

Joannes Jauregi

Zaldi mamarroa
Ekaitz Goienetxea

Iratxe Esparza

Bihotz handiegia
Eider Rodriguez

Hasier Rekondo

Pelegrinak
J.E. Urrutia Capeau

Javier Rojo

Artxiboa

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Maiatza 2017

Hedabideak