kritiken hemeroteka

6.959 kritika

Azken kritikak

« | »

Mailuaren odola / Aingeru Epaltza / Elkar, 2006

Historiaren erraietan Felipe Juaristi / El Diario Vasco, 2006-12-22

Elkarrizketaren batean irakurri nion Aingeru Epaltzari liburu hau idazteko behar izan zuen denbora gehiena dokumentazio bila joan zitzaiola. Eta liburua irakurrita, ez naiz harritzen, ikusi egiten baita, ez dokumentazioa soilik, baita hura lortzeko behar izan den denbora. Ez dago bestela idazterik historia gaia duen eleberririk. Baina dokumentazioa egitea erakusgarriegi ere ez da ona izaten, idazten dena eleberri denean eta ez historia-tratatu edo antzeko jenero.

Historia-eleberria, dena dela, bien arteko lurraldean zabaltzen da, batetik eta bestetik hartuz behar dituen elementuak. Horregatik, jeneroetan hibridoena ez bada ere, hibridoenetakoa da.

Euskal Herriko garai interesgarri eta erabakigarri bat hartu du Epaltzak, XVI. mendeko Nafarroa, hain zuzen.

Nafarroak, mende horretan, eta Errege Katolikoen mesedetan, hegoaldeko lurraldeen gaineko jabetza galdu zuen, gerra baten ondorioz. Pirineoez bestaldeko lurrak geratu ziren nafar erregeen esku. Baina, halako batean, Enrike IV.a Frantziako errege izendatu zuten, katolikotasuna onartu zuenean.

Garai polita historiagile eta idazleentzat. Lehenago ere aritu izan dira idazleak garai horri buruz idazten, bai euskaraz bai erdaraz.

Eta ez dugu ahantzi behar garaia inork baino hobeto deskribatu duena Michel Montaigne izan zela, Bordeleko hiritarra eta Enrike IV.aren mendeko eta lagun.

Montaigneren testuak oraindik irakurgarri dira. Enrike IV.aren ekintzak oraindik ikusgarri dira (ikus beza nahi duenak Parisko Louvreko jauregi eta museoa). Garai odoltsua, inondik inora, Nafarroetan ez ezik, Frantzia osoan ere bai: estatuen arteko gerrak batzuetan (Espainiaren eta Frantziaren artekoak), gerra zibilak besteetan, katolikoen eta higanoten artekoak. Garai betea, garai ez alferrik ez galdua.

Pascalek, Montaigneren jarraitzaileak, ongi adierazi zuen maisuaren pentsamendua. “Gerra zibilak dira gaitzik handiena”.

Azken kritikak

Mundu ikuskerak euskal narratiba garaikidean: modernitatearen krisitik postidentitatearen promesera
Gorka Mercero

Mikel Asurmendi

Biennale
Beatriz Chivite

Peru Iparragirre

Mina edo libertatea!
Kepa Larrea

Javier Rojo

Hodien metafisika
Amelie Nothomb

Amaia Alvarez Uria

Nora goaz euskalduntasun honekin?
Joxe Manuel Odriozola

Joannes Jauregi

Gaizki ulertua
Irene Nemirovski

Aiora Sampedro

Hitzontziak
Xabier Montoia

Iratxe Esparza

Poesia kaiera
Rosalia de Castro

Igor Estankona

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Javier Rojo

Mendi-joak
Aingeru Epaltza

Peru Iparragirre

Gerezi denbora
Inazio Mujika Iraola

Amaia Serrano Mariezkurrena

Eoskola. Heziketa hipermodernoa
Mitxelko Uranga

Javier Rojo

Txoriak dira bederatzi
Tere Irastortza

Aitor Francos

Haizeari begira
Jon Ariza de Miguel

Usoa Alberdi Fernández

Artxiboa

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Maiatza 2017

Apirila 2017

Martxoa 2017

Hedabideak