kritiken hemeroteka

6.995 kritika

Azken kritikak

« | »

Hauts bihurtu zineten / Juan Kruz Igerabide / Alberdania, 2005

Utopiak Jon Kortazar / El País, 2005-12-26

Juan Kruz Igerabidek bere lehen nobela argitaratu du. Gehitu beharko genuke, ordea, orain esaten den bezala, esaldi bihurria eta zentzu handirik ez duena erabiliz, helduentzako lehen nobela, haur —eta gazte— literaturan trebatua baitzen, Helena eta arristiria argitaratu zuenean adibidez, eta nobela hori aipatzen dut beste honekin lotura oso estua duelako, eta bietan gertaera arras berdinak kontatzen direlako. Hauts bihurtu zineten helburu askori heltzen dion nobela dugu: iniziazio nobela, historia kontatu nahi duena, nobela hunkigarria.

Nobelaren gaiak Joantxo izeneko haurra gaztetu bitarteko bizitza kontatzen digu, beraz nobelaren gai nagusia pertsonaia honen begien bidez kontatua, Euskal Herriko bizitzan trantsizio garaian politikak euskal bailara batean izan zituen eragina eta ibilbidea. Iniziazio nobela dugu, batez ere, pertsonaia baten heldutasun prozesua nola lortzen den kontatzen duena, oso giro zailean.

Bere bizitzan adar nagusi bi izango ditu: batetik Adela maistra, bere on eginaren bidean jarriko duena, nahiz eta iragan zail bategatik, pertsonaia honek ez duen inoiz onik, bestetik Marro, gaizkilearen irudi nagusia, ekintza guztietako aurkari petoa: protagonistaren herren geratzearen errudun, harroa, borrokara eta edanari emana, droga saltzailea…

Polo bion artean heldu beharko du Joantxok, bere bizitza propio eraikirik. Giro nahasian, politikaz blaiturik, mila itzulika bizitzan zehar. Eta hor dugu beste pertsonaia berezia: Joxe Mari, auzokoa, bortizkeriaren aurrean bere esperientzia agertzen duena.

Esperientzia pertsonal bat, utopia komunistak galdu direnean. Horra hor, nire uste apalean, nobelaren gaia. Joantxoren nortasuna hazten delarik, bere hizkera mota ere aldatzen doa, eta neurri berean, munduari buruz agertzen duen konplexutasuna. Egileak ez die muzin egin aitorpen etiko eta moralari, behin eta berriro azpimarratu du gai hori, beti ere narratzailearen ahotan jarrita, dela kontatzen diren egoerak juzgatuz, dela aipamen klasiko aberatsen bidez.

Aitortu behar da garaiko hilketa eta ekintzen artean manikeismoa aldendurik agertzen dela kontalariaren kontzientzia, zalantza askorekin eta batez ere, garaiaren joera poliedrikoari erantzun anitza emanaz, idealizaziotik desidealizazio behera datorren bidean, nortasuna osatzen den bitartean. Pertsonaien eta egoeren artean mugitzen da nobelaren gaia eta erabilitako hizkera aipagarria da.

Azken kritikak

Biennale
Beatriz Chivite

Igor Estankona

Demokraziaren pribatizazioa
Jule Goikoetxea

Peru Iparragirre

Azala erre
Danele Sarriugarte

Javier Rojo

6012
Karlos Linazasoro

Aiora Sampedro

Filiala
Sergei Dovlatov

Joannes Jauregi

Zaldi mamarroa
Ekaitz Goienetxea

Iratxe Esparza

Bihotz handiegia
Eider Rodriguez

Hasier Rekondo

Pelegrinak
J.E. Urrutia Capeau

Javier Rojo

Zaldi beltzak zeruan
Txomin Peillen

Peru Iparragirre

Tiroa kontzertuaren erdian
Belen Gopegui

Aritz Galarraga

Zaldi mamarroa
Ekaitz Goienetxea

Javier Rojo

Zauri Bolodia
Oier Guillan

Aiora Sampedro

Azala erre
Danele Sarriugarte

Joannes Jauregi

Jainkoen zigorra
Alberto Ladron Arana

Iratxe Esparza

Artxiboa

Apirila 2018

Martxoa 2018

Otsaila 2018

Urtarrila 2018

Abendua 2017

Azaroa 2017

Urria 2017

Iraila 2017

Abuztua 2017

Uztaila 2017

Ekaina 2017

Maiatza 2017

Hedabideak